Nöbetçi Eczaneler
haberebakis.com
Son yıllarda özellikle gençler arasında hızla yayılan bir tüketim alışkanlığı, sağlık dünyasında yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi. İlk etapta daha “zararsız” bir alternatif olarak görülen bu ürünlere yönelik bilimsel veriler, beklenenden çok daha ciddi etkiler ortaya koymaya başladı. Araştırmacılar, bu kullanımın vücut üzerindeki uzun vadeli sonuçlarını mercek altına aldı.
E-SİGARA KULLANIMI GENETİK DEĞİŞİKLİKLERLE BAĞLANTILI
Frontiers in Oncology dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, elektronik sigara kullanan bireylerde binlerce genin aktivitesinde değişim gözlemlendi. Çalışmada 83 kişi incelenirken, e-sigara kullanıcılarında kanser, kalp hastalığı ve akciğer rahatsızlıklarıyla bağlantılı 3 binden fazla genin farklı çalıştığı tespit edildi.
DNA VE HÜCRE DÜZEYİNDE ETKİLER TESPİT EDİLDİ
Bilim insanları, e-sigara buharının hücrelerde gen ifadesini değiştirebileceğini ve DNA üzerinde hasara yol açabilecek mekanizmaları tetikleyebileceğini belirtiyor. Bu değişimlerin, vücudun hasar onarma kapasitesini zayıflatabileceği ifade ediliyor.
AROMA VE CİHAZ TÜRÜ RİSKİ ARTIRIYOR
Araştırmada dikkat çeken bir diğer unsur ise kullanılan ürün türü oldu. Genetik değişimlerin yalnızca kullanım sıklığıyla değil, aynı zamanda cihaz tipi ve aromaya göre değiştiği belirlendi. Bazı aromaların çok daha yüksek risk oluşturabileceği vurgulandı.
KANSER VE KRONİK HASTALIK RİSKİNE İŞARET
Uzmanlara göre ortaya çıkan genetik değişimler, doğrudan hastalık anlamına gelmese de uzun vadede kanser ve kronik rahatsızlık riskini artırabilecek biyolojik sinyaller taşıyor. Benzer çalışmalar da e-sigaranın DNA hasarı ve genetik bozulma ile ilişkili olabileceğini ortaya koyuyor.
UZMANLAR TEMKİNLİ: “KESİN SONUÇ DEĞİL AMA CİDDİ UYARI”
Araştırmacılar, çalışmanın sınırlı sayıda katılımcıyla yapıldığını ve doğrudan hastalığa neden olduğunu kanıtlamadığını belirtiyor. Ancak elde edilen bulgular, potansiyel risklere dair güçlü bir erken uyarı olarak değerlendiriliyor.
GENÇLER İÇİN DAHA BÜYÜK TEHDİT
Uzmanlar, özellikle genç yaşta başlayan kullanımın daha büyük risk taşıdığına dikkat çekiyor. Gelişmekte olan vücut yapısı ve hücresel süreçler üzerinde daha kalıcı etkiler oluşabileceği ifade ediliyor. Ayrıca genetik etkilerin bazı durumlarda gelecek nesillere aktarılabilecek epigenetik değişimlere yol açabileceği de belirtiliyor.
Elektronik sigaralar, uzun süre “sigaraya daha az zararlı alternatif” olarak pazarlanmıştı. Ancak son yıllarda yapılan araştırmalar, bu ürünlerin tamamen güvenli olmadığını ortaya koyuyor. Özellikle kimyasal buharlaşma sürecinde ortaya çıkan maddelerin hücre yapısını etkileyebileceği ve genetik düzeyde değişimlere yol açabileceği yönünde bilimsel kanıtlar giderek artıyor.
• E-sigara genetiği gerçekten bozuyor mu?
Araştırmalar, gen aktivitesinde değişiklikler olduğunu gösteriyor ancak bu durumun hastalığa yol açıp açmadığı henüz kesin değil.
• Kaç gen etkileniyor?
Son çalışmada 3 binden fazla genin farklı şekilde çalıştığı tespit edildi.
• En büyük risk ne?
Uzun vadede kanser ve kronik hastalık riskini artırabilecek biyolojik değişimlerin oluşması.