Yansı / ‘Hisseli harikalar kumpanyası’

Sahne hazır mı?

Dekorların son kontrolleri yapıldı mı?

Seyirciler yerlerini aldı mı?

O zaman açılsın perde…

Giriş anonsundaki cümlelerin devamında, ben de sizin gibi büyük usta Haldun Dormen’in muhteşem eseri : “Hisseli Harikalar Kumpanyası”nın perde açmasını ve keyifle bu oyunu izlemeyi isterdim!

 

***

 

Maalesef bizim oyun memleketin en uzun soluklu ‘tiyatro’su…

Her yıl olduğu üzere tam da bu zamanlarda, ekonomik göstergeler tartışılırken, bu kadar büyümüşüz derken…

İhracatta hacmimiz böyle, ithalatta şöyle derken…

Trajikomedimiz perde diyor…

Konu malumunuz; asgari ücret…

Roller değişkenlik gösterse de aynı kişilerin farklı versiyonları!

 

***

 

Aynı masa, aynı roller, aynı umutlar…

Türkiye’de her yıl aralık ayıyla birlikte toplumsal bir ritüel başlıyor.

Asgari ücret görüşmeleri…

Her yıl tekrarlanan masanın değişmez doğası…

Sahnelenen bu oyun, ne hikmetse hep aynı finalle bitiyor.

Alkış yok, empati yok…

Ama seyirci çok…

Çünkü herkes rolünü ‘mecburi’ ezberlemiş durumda.

Ve en iyi şekilde oyununu sergilemek zorunda…

Bugün Türkiye’de çalışanların neredeyse yarısına yakını asgari ücret ve civarında maaş alıyor.

 

***

 

Bu, asgari ücretin teknik bir “alt sınır” değil, ana akım gelir haline geldiğini gösteriyor.

Bu nedenle masada tartışılan rakam, bir işçinin değil;

Kira ödeyen bir bireyin,

Market raflarında fiyatları ezberleyen bir ev hanımının,

Hayatta kalma provası…

Geleceğini borçla erteleyen milyonlarca kişinin kaderi…

 

***

 

İstatistikler şöyle der: “Açlık sınırı şu seviyede, yoksulluk sınırı bu seviyede.”

Ama o masanın dışında hayat şöyle der:

Bu ay beni nasıl ekonomik sürprizler bekliyor?

Verilere bakınca şunu görüyoruz: Ücretler yükseliyor.

Fakat yükselen ücretler, enflasyon karşısında birkaç ay içinde eriyor.

Dolayısıyla toplumun alım gücü “artmıyor”, sadece “yeniden ayarlanıyor”.

Bu döngü, bir ülkenin ekonomik modelinin bedelidir.

Asgari ücret masasında verilen her karar, aslında enflasyonun değil, gelir dağılımının yeniden düzenlenmesidir.

 

***

 

Yıllardır yaşanan, işin içinden nedense bir türlü çıkılamayan bu kaotik ortam, önce topluma sonrasında bireylerin ruh haline şu şekilde yansıyor:

Yorgunuz, bıkkınız, öfkeliyiz ve en önemlisi mutsuzuz!

Türkiye’de asgari ücret artık toplumsal bir “duygusal gösterge”dir.

 

***

 

İnsanlar açıklanan rakama şöyle bakıyor:

“Bu ücret beni hayata bağlar mı, yoksa sadece hayatta mı bırakır?”

Ne trajik değil mi?

Bu sorunun orta sınıftan dar gelirliye kadar herkesin dilinde olması, aslında tam da ekonominin en sade özeti…

Gerek yok ki onca araştırmaya…

Veriye, analize…

Asgari ücret belirlenince tut o rakamı ülke ekonomisine; al sana ‘on numara beş yıldız’ durum değerlendirmesi!

 

***

 

Velhasılıkelam; her yıl aynı sorular, aynı beklentiler…

Ama değişmeyen bir şey var:

Asgari ücretliler ülkede en çok çalışan ama iki yakası bir araya gelmeyen, hiç birikim yapamayan kesim olmaya devam ediyor.

Sonuç: Mesele ücret değil, yaşanabilir bir hayat!

Asgari ücret görüşmeleri bitince rakam açıklanacak.

Manşetler atılacak.

Tüm mecralarda konu birkaç gün tartışılacak.

Sonra?

Hayat kaldığı yerden devam edecek.

Gerçek soru ise hâlâ masada kalacak:

“Türkiye’de asgari ücretle yaşamayı normal kılan düzeni değiştirebilecek miyiz?”

Çünkü mesele rakam değil;

Bir ülkenin insanına sunduğu yaşam kalitesinin ölçüsü…

Ve o masada belirlenen şey;

Bir ücret değil…

Yoksul bir hayatın sınır çizgisi…