haberebakis.com
TÜİK verileri: Vatandaş barınma ve beslenmeye çalışıyor!
Türkiye genelinde açıklanan son tüketim verileri, vatandaşın harcama alışkanlıklarında belirgin bir baskıyı gözler önüne serdi. Özellikle son dönemde artan maliyetlerle birlikte bazı gider kalemleri bütçede daha fazla yer kaplamaya başladı. Gelir düzeyine göre değişen bu dağılım, ekonomik yükün hangi alanlarda yoğunlaştığını ortaya koydu.
TÜİK VERİLERİ GERÇEĞİ ORTAYA KOYDU
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan 2025 yılı Hanehalkı Bütçe Araştırması sonuçlarına göre, hanelerin tüketim harcamalarında en büyük pay yüzde 29,3 ile konut ve kira giderlerine ayrıldı. Bu kalemi yüzde 20,5 ile ulaştırma, yüzde 17,3 ile gıda ve alkolsüz içecekler izledi.
GELİR DÜŞTÜKÇE BARINMA YÜKÜ ARTIYOR
Araştırma, gelir seviyesi düştükçe konut ve kira yükünün daha da ağırlaştığını ortaya koydu. En düşük gelir grubundaki haneler bütçelerinin yaklaşık yüzde 38,7’sini barınmaya ayırırken, bu oran yüksek gelir grubunda yüzde 25,7 seviyesinde kaldı.
ULAŞTIRMA VE GIDA İKİNCİ SIRADA
Harcamalarda ikinci sırada ulaştırma yer aldı. Ancak bu kalemin payı özellikle yüksek gelir grubunda ciddi şekilde artış gösterdi. Buna karşılık gıda harcamaları, düşük gelirli hanelerde bütçenin önemli bir bölümünü oluşturmaya devam etti.
TEK YAŞAYANLAR DAHA FAZLA ÖDÜYOR
Veriler, yalnız yaşayan bireylerin kira yükünü daha ağır hissettiğini ortaya koydu. Tek kişilik haneler bütçelerinin yaklaşık yüzde 41’ini konut ve kiraya ayırırken, kalabalık hanelerde bu oran yüzde 24 seviyelerine kadar geriledi.
EN AZ PAY EĞİTİM VE SAĞLIĞA GİDİYOR
Toplam harcamalar içinde en düşük payı ise sigorta ve finansal hizmetler, eğitim ve sağlık harcamaları aldı. Bu kalemlerin toplam içindeki payı yüzde 3’ün altında kaldı.
GIDA İSRAFI DİKKAT ÇEKTİ
Araştırmada dikkat çeken bir diğer unsur ise gıda israfı oldu. En fazla israf edilen ürün grubunun yüzde 39,7 ile taze meyve ve sebzeler olduğu belirlendi.
Son yıllarda artan konut fiyatları ve kira giderleri, Türkiye’de hanehalkı bütçesi üzerindeki baskıyı sürekli artırıyor. Uzmanlara göre özellikle büyük şehirlerde yükselen kira bedelleri, vatandaşın tasarruf yapma kapasitesini ciddi şekilde sınırlıyor. Avrupa verileri de Türkiye’nin konut harcamalarına en fazla bütçe ayıran ülkeler arasında yer aldığını gösteriyor.
• Haneler en çok neye harcama yapıyor?
Konut ve kira harcamaları yüzde 29,3 ile ilk sırada yer alıyor.
• Düşük gelirli hanelerde en büyük gider ne?
Düşük gelir grubunda konut ve kira harcamaları yaklaşık yüzde 39’a ulaşıyor.
• Tek yaşayanlar neden daha fazla ödüyor?
Tek kişilik haneler kira ve konut giderlerini paylaşamadığı için bütçelerinin yüzde 41’ini bu kaleme ayırıyor.
