Ülkenin yeraltı yapısını ve sismik hareketliliğini en yakından takip eden resmi kurum, uzun süredir üzerinde çalıştığı haritayı yenileyerek kamuoyu ile paylaştı. Yapılan son incelemeler ve saha çalışmalarının ardından, her an büyük bir sarsıntı üretme potansiyeline sahip aktif hatların sayısında çok ciddi bir artış tespit edildi. Özellikle nüfus yoğunluğunun en yüksek olduğu metropolleri ve stratejik sanayi bölgelerini doğrudan etkileyen bu yeni haritaya göre, tehlikenin boyutu tahmin edilenin çok daha ötesine geçti. İşte resmi makamlarca onaylanan ve haritada kırmızıya boyanan o korkutucu detaylar…
haberebakis.com
Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA), Türkiye Diri Fay Haritası’nı güncelleyerek sismik risk altındaki yeni bölgeleri ilan etti. Yapılan son güncellemeyle birlikte ülkede deprem üretme potansiyeline sahip diri fay sayısı tam 700’e yükseldi. Raporda, doğrudan 45 il ve 110 ilçenin içerisinden aktif fay hatlarının geçtiği vurgulanırken, Marmara, Ege ve Doğu Anadolu bölgelerindeki yapı stoğunun büyük bir risk altında olduğu hatırlatıldı. Bilimsel veriler ışığında revize edilen yeni harita, afet yönetimi ve şehir planlama süreçlerinde tüm ezberleri bozacak nitelikte yapısal değişiklikleri beraberinde getirdi.
METROPROLLERİN ALTINDAKİ SESSİZ TEHLİKE
MTA’nın güncellenmiş sismik veri tabanına göre, Türkiye genelinde 5,5 ve üzeri büyüklükte deprem üretebilecek tam 485 diri fay segmenti bulunurken, alt segmentlerle birlikte bu sayı 700’ü buluyor. Yeni haritada en çok dikkat çeken unsur ise İstanbul, Ankara ve İzmir gibi nüfusun ve sanayinin kalbi olan büyükşehirlerin çevresindeki alt kırıkların daha net bir şekilde tanımlanması oldu. Doğu Anadolu Fay Hattı ve Kuzey Anadolu Fay Hattı üzerindeki gerilimin sismik boşluklar yarattığını belirten yer bilimciler, haritaya yeni eklenen diri fayların göz ardı edilmemesi gereken büyük bir yıkım gücüne sahip olduğunu ifade ediyor.
BİRİNCİ DERECE RİSKLİ BÖLGELER GENİŞLEDİ
Resmi kurumun paylaştığı harita parametrelerine göre birinci derece deprem riski taşıyan illerin listesi de güncellendi. İzmir, Balıkesir, Manisa, Muğla, Aydın, Denizli, Isparta, Uşak, Bursa, Bilecik, Yalova, Sakarya, Düzce, Kocaeli, Kırşehir, Bolu, Karabük, Hatay, Bartın, Çankırı, Tokat, Amasya, Çanakkale, Erzincan, Tunceli, Bingöl, Muş, Hakkari, Osmaniye, Kırıkkale ve Siirt bu listenin en başında yer aldı. Bu kentlerde yaşayan milyonlarca vatandaşın altından doğrudan aktif faylar geçerken, zemin yapısı zayıf olan ilçelerde acil kentsel dönüşüm adımlarının atılması gerektiği yönünde uyarılar yapıldı.
İKİNCİ VE ÜÇÜNCÜ DERECE ALANLARDA DA DEĞİŞİKLİK
Güncelleme sadece doğrudan fay hattı üzerindeki yerleri değil, çevre illeri de etkiledi. İkinci derece deprem bölgesi olarak tanımlanan Tekirdağ, İstanbul, Bitlis, Kahramanmaraş, Van, Adıyaman, Erzurum, Kars, Ardahan, Batman, Iğdır, Elazığ, Diyarbakır, Adana, Eskişehir, Malatya, Antalya ve Çorum gibi illerde de yeni sismik risk tanımlamaları yapıldı. Uzmanlar, aktif fay sayısının 700’e ulaşmasının, yapı denetim ve imar izin süreçlerinde radikal kararlar alınmasını zorunlu kıldığının altını çizdi.
YASAMA SÜRECİ VE BÜTÇE DİSİPLİNİNİN TARİHSEL GEÇMİŞİ
Türkiye’de diri fay haritalarının güncellenmesi süreci, özellikle 1999 Marmara Depremi ve ardından yaşanan büyük sismik hareketliliklerin ardından hayati bir önem kazandı. MTA, gelişen teknoloji, uydu görüntüleme sistemleri ve saha paleosismoloji çalışmaları sayesinde yeraltındaki aktif kırıkları her geçen yıl daha hassas bir şekilde haritalandırabiliyor. Geçmişte aktif olmadığı düşünülen veya örtülü kalmış birçok fay hattı, bu teknolojik gelişmelerle görünür hale geliyor. Son olarak 2026 yılı sismolojik veri tabanına entegre edilen bu yeni harita, Türkiye’nin deprem gerçeğiyle yüzleşmesi adına resmi kaynaklarca sunulan en kapsamlı güncel veri seti olarak kayıtlara geçti.
MTA’nın güncellediği haritaya göre Türkiye’de kaç diri fay bulunuyor? Yapılan son saha ve laboratuvar çalışmaları neticesinde güncellenen haritada, deprem üretme potansiyeline sahip diri fay sayısı 700’e yükselmiştir.
Doğrudan içinden diri fay geçen il ve ilçe sayısı kaçtır? MTA raporunda yer alan verilere göre, Türkiye genelinde doğrudan diri fay hatlarının üzerinde konumlanmış 45 il ve 110 ilçe tespit edilmiştir.
Bu harita güncellenirken hangi bilimsel yöntemler kullanıldı? Yeni diri fay haritası hazırlanırken uydu teknolojileri, paleosismolojik hendek çalışmaları ve güncel sismik aktivite verileri bir arada kullanılarak hassas ölçümler gerçekleştirilmiştir.
