Nöbetçi Eczaneler
Haberebakis.com
Tarım alanı kaybı, Türkiye genelinde ve Antalya’da son 20 yılda dikkat çekici boyutlara ulaştı. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre ülke genelinde 25 milyon 910 bin dekar tarım toprağı yok olurken, Antalya’da 643 bin dekar alan kaybedildi. Uzmanlar, aşırı kentleşme ve sanayileşmenin etkisine dikkat çekiyor.
TÜRKİYE’DE TARIM ALANI KAYBI ANTALYA’YI AŞTI
Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre Türkiye, son 20 yılda tarım topraklarının yüzde 9,7’sini kaybetti. Bu oran yaklaşık 25 milyon 910 bin dekara karşılık geliyor. Söz konusu kayıp, yüzölçümü bakımından Antalya’dan daha büyük bir alan anlamına geliyor.
Antalya’da ise aynı dönemde tarım alanı kaybı yüzde 16,7 olarak hesaplandı. Kentte kaybedilen 643 bin dekar tarım toprağı, yüzölçümünün yaklaşık yüzde 3,1’ine denk geliyor. Antalya’daki kayıp oranının Türkiye ortalamasının üzerinde gerçekleşmesi, tabloyu daha dikkat çekici hale getirdi.
TARIMIN MERKEZİ ANTALYA’DA SON DURUM
2024 yılı itibarıyla Türkiye’nin toplam tarım alanlarının yüzde 14’ü Antalya’da bulunuyor. İlçeler bazında en fazla tarım alanına sahip ilçe yüzde 31’lik payla Korkuteli oldu. Korkuteli’ni Elmalı, Manavgat ve Serik izledi.
Antalya’daki tarım alanlarının kullanım dağılımında tarla bitkileri üretimi yüzde 47,4 ile ilk sırada yer aldı. Meyvecilik yüzde 25, nadas alanları yüzde 14, sebze üretimi yüzde 13,3 ve süs bitkileri üretimi yüzde 0,2 oranında gerçekleşti.
Son 30 yıllık veriler ise Türkiye genelinde tarım alanlarının yüzde 10,6’sının kaybedildiğini, Antalya’daki kaybın yüzde 21’e ulaştığını ortaya koydu. Türkiye’de en hızlı kayıp dönemi 2005-2021 yılları arası olarak öne çıkarken, Antalya’da 1995-2010 ile 2020-2024 dönemleri dikkat çekti.
İLÇELERDE KAYIP ORANLARI NE DÜZEYDE?
Antalya’da son 20 yılda en yüksek tarım alanı kaybı Akseki ve Gündoğmuş ilçelerinde yaşandı. Her iki ilçede tarım alanlarının yaklaşık yüzde 86’sının kaybedildiği belirtildi. İbradı’da bu oran yüzde 72 oldu.
Yoğun üretim yapılan Kumluca’da yüzde 44, Kaş’ta yüzde 43, Demre’de yüzde 42, Gazipaşa’da yüzde 35, Kemer’de yüzde 32 ve Alanya’da yüzde 25 oranında tarım toprağı kaybı yaşandı. Elmalı’da yüzde 20, Manavgat’ta ise yüzde 12 oranında gerileme kaydedildi.
Buna karşın Korkuteli’nin tarım alanlarını yüzde 8 artırdığı, Finike’de yüzde 4 ve Serik’te yüzde 0,6 oranında artış görüldüğü açıklandı.
TOPRAK KAYBI GIDA GÜVENLİĞİNİ NASIL ETKİLER?
Antalya Ticaret Borsası ve Antalya Tarım Konseyi Başkanı Ali Çandır, tarım topraklarının artan baskı altında olduğunu söyledi. Çandır, “Tarım toprağını kaybetmek, geleceğe üreteceğimiz gıdayı kaybetmek demektir. Toprak, üretemediğimiz bir varlık” dedi.
Çandır’a göre tarım ve gıda, küresel ölçekte stratejik sektörler arasında yer alıyor. Tarım alanı kaybının üretim düşüşüne, bunun da enflasyon ve gıdaya erişim sorununa yol açabileceği ifade ediliyor.
Uzmanlar, özellikle Antalya gibi örtü altı üretimde lider konumda bulunan bir kentte tarım alanı kaybının yalnızca yerel değil, ulusal ölçekte ekonomik sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor.
ANTALYA’DA TARIM ALANI KAYBI NEDEN ARTIYOR?
Aşırı kentleşme, turizm yatırımları, sanayi alanlarının genişlemesi ve plansız yapılaşma, Antalya’daki tarım alanı kaybının başlıca nedenleri arasında gösteriliyor.
Uzmanlara göre tarım arazilerinin korunmasına yönelik planlama politikalarının güçlendirilmesi, arazi kullanım denetimlerinin artırılması ve üreticinin desteklenmesi kritik önemde. Aksi halde tarım alanı kaybının önümüzdeki yıllarda da devam etmesi bekleniyor.