Nöbetçi Eczaneler
haberebakis.com
Türkiye İstatistik Kurumu’nun enflasyon hesabında yeni bir revizyona gideceğini açıklaması, hesaplama yöntemlerine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. TÜİK, hane halkı harcamalarında ilk sırada yer alan konut kaleminin enflasyon sepetindeki ağırlığının düşeceğini bildirdi. İktisatçı Prof. Dr. Sinan Alçın, yapılan değişikliklerin önümüzdeki dönemde daha düşük enflasyon oranlarına işaret ettiğini söyledi.
KONUT KALEMİNDEKİ AZALMA NE ANLAMA GELİYOR
Prof. Dr. Sinan Alçın, konut kategorisinin yalnızca kira giderlerinden oluşmadığını, barınmaya ilişkin farklı harcamaları da kapsadığını belirtti. Alçın, konutta iki bileşen bulunduğunu ifade ederek, “Kira kısmında normal ve izafi kira var. İzafi kira lojman gibi yerlerde barınmayı ifade ediyor. Buradaki artış enflasyonun altında kaldığı için normal kira ve izafi kira oranlarının yeni sepette nasıl dağıtılacağı önemli” dedi. Uzman, izafi kira oranının konut kalemindeki ağırlığı belirleyeceğini, mevcut tabloyla karşılaştırıldığında konut harcamalarının sepet içindeki payının azalmasının beklenebileceğini söyledi.
BAZ YILI 2003’TEN 2025’E ÇEKİLDİ
Yeni enflasyon düzenlemesinin bir diğer unsuru, hesaplamalarda kullanılan baz yılının güncellenmesi oldu. Baz yılın 2003’ten 2025’e taşınmasının teknik açıdan önemli bir kırılma olduğunu belirten Alçın, “Enflasyon hesapları baz yıl üzerinden yapıldığı için geçmiş seri değişmese de geleceğe yönelik hesaplamalarda trendin aşağı yönlü bir eğilim göstermesini bekleriz” değerlendirmesinde bulundu.
AĞIRLIK DAĞILIMI DEĞİŞTİ
TÜİK’in yaptığı revizyon yalnızca konut kalemiyle sınırlı değil. Enflasyon sepetindeki ağırlık dağılımlarında da önemli değişikliklere gidildi. Prof. Dr. Alçın, özellikle hane halkı borçluluğunun hızla yükseldiği dönemde sigorta ve finans harcamalarının ağırlığının yüzde 4.30’dan yüzde 0.21’e düşürülmesinin dikkat çekici olduğunu söyledi. Bu seviyedeki bir indirimin genel enflasyon üzerinde yavaşlatıcı etkisinin olacağını vurgulayan Alçın, “Önümüzdeki dönemde daha düşük bir enflasyon göreceğiz” değerlendirmesinde bulundu.
DEĞİŞİKLİKLER HANE HALKINI NASIL ETKİLEYECEK?
Uzmanlara göre konut ağırlığının düşmesi, kira artışlarının enflasyon oranına yansımasını sınırlayabilir. Sigorta ve finans kalemlerinin ağırlığının azaltılması ise borçlanma maliyetlerinin ve ilgili hizmet bedellerinin enflasyon üzerindeki etkisini zayıflatacak. Yeni sepet yapısının özellikle büyük şehirlerde kira yükü altında olan hanelerin hissettiği enflasyon ile TÜİK’in açıkladığı oran arasındaki farkı genişletebileceği değerlendiriliyor.
Ekonomistler, 2025 baz yılına geçişin ardından yeni metodolojinin enflasyon hesaplamalarında belirgin bir kırılma yaratacağını, ağırlıklardaki değişimlerin de resmî enflasyonun daha düşük seyretmesine yol açabileceğini belirtiyor.