Nöbetçi Eczaneler
Haberebakis.com
Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren torba kanun, emeklilik sisteminde önemli değişiklikler getirdi. Düzenlemeyle dışarıdan çalışarak emekli olmanın maliyeti artırılırken, SGK’den emekli, dul ve yetim aylığı alanların maaşlarından borç nedeniyle kesinti yapılması hükme bağlandı. Yeni uygulamaların büyük bölümü 1 Ocak 2026 itibarıyla hayata geçecek.
EMEKLİLİK ZORLAŞTIRILDI
Yaş şartını doldurmasına rağmen prim günü eksik olduğu için emekli olamayanları ilgilendiren kritik bir değişiklik yasalaştı. Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda yapılan düzenlemeyle malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarında prim oranları artırıldı. Böylece prim borçlanması yoluyla emeklilik daha maliyetli hale geldi. Kanun kapsamında isteğe bağlı sigorta, tarım ve orman işlerinde süreksiz çalışanlar, bazı kısmi süreli çalışanlar ile ev hizmetlerinde çalışanların sigorta prim oranlarında da artışa gidildi. Bu değişiklikler, farklı çalışma modelleriyle sigortalı olan geniş bir kesimi doğrudan etkiliyor.
PRİME ESAS KAZANÇ ÜST SINIRI YÜKSELTİLDİ
Torba kanunla birlikte prime esas kazanç üst sınırı da yeniden belirlendi. Daha önce asgari ücretin 7,5 katı olarak uygulanan üst sınır, asgari ücretin 9 katına çıkarıldı. Bu adım, yüksek kazanç üzerinden prim ödeyenlerin aylık yükünü artırırken, ileride bağlanacak emekli aylıklarının hesabını da etkileyecek.
EMEKLİ, DUL VE YETİM AYLIKLARINDA KESİNTİ
Yasanın en çok tartışılan maddelerinden biri, SGK’ye borcu bulunan ve SGK’den aylık alan kişilere ilişkin düzenleme oldu. Buna göre SGK’ye prim, genel sağlık sigortası borcu veya idari para cezası olanların emekli, dul ve yetim aylıklarından yüzde 25’i geçmemek üzere otomatik kesinti yapılacak. Uygulama 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girecek. Kesintilerin usul ve esasları Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından belirlenecek. Emekli, malul, vazife malulü, dul ve yetim aylığı alanlar bu kapsamda değerlendirilecek. Bu yönüyle düzenleme, milyonlarca yurttaşı doğrudan ilgilendiriyor.
ÖLÜM AYLIKLARINDA DÜŞÜŞ RİSKİ
Resmi adı ölüm aylığı olan dul ve yetim aylıkları, vefat eden sigortalının eş ve çocuklarına belirli oranlarda ödeniyor. Çocuklarla aylığı paylaşan eşler yüzde 50, çocuk olmayan durumlarda ise yüzde 75 oranında aylık alıyor. Çocuklar için hak sahipliği; yaş, eğitim durumu, evlilik ve sigortalılık kriterlerine göre değişiyor. Mevcut uygulamada en düşük ölüm aylığı, yüzde 25 oranında bağlanan yetimler için 4 bin 220 lira seviyesinde bulunuyor. Yeni düzenlemeyle SGK borcu bulunan bir yetimin aylığından her ay 1.055 liraya kadar kesinti yapılabilecek. Bu durumda en düşük yetim aylığı 3 bin 165 liraya kadar gerileyebilecek.
YÜZDE 75 DUL AYLIĞI NASIL ETKİLENECEK?
Çocuksuz eşlere bağlanan ve yüzde 75 oranında ödenen en düşük dul aylığı da kesintiden etkilenecek. SGK borcu bulunan bir dulun aylığından yapılacak yüzde 25’lik kesinti sonrası, ele geçen net tutar 9 bin 495 liraya kadar düşebilecek. Ölüm aylığının çoğu zaman tek gelir olduğu düşünüldüğünde, düzenlemenin sosyal etkilerinin yüksek olacağı değerlendiriliyor.
ESNAFIN BAĞ-KUR BORÇLANMASI ARTTI
Torba kanunla doğum borçlanması hariç olmak üzere tüm borçlanmalarda oran yüzde 32’den yüzde 45’e çıkarıldı. Bu artış, özellikle Bağ-Kur’luları ve esnafı yakından ilgilendiriyor. Geçmişte prim borçları silinen ve günlerini ihya ederek emekli olmak isteyen Bağ-Kur’lular, artık ihya ödemelerini yüzde 45 oranı üzerinden yapmak zorunda kalacak. Ocak ayında asgari ücrette artış yapılması beklendiği için, borçlanma tutarlarının daha da yükselmesi öngörülüyor. Uzmanlar, esnafın mevcut düşük oranlardan yararlanabilmesi için yıl sonuna kadar başvuru yapmasının önemine dikkat çekiyor.
VERGİ VE KİRA GELİRLERİNDE DEĞİŞİKLİK
Torba yasa yalnızca sosyal güvenlik alanını değil, vergi düzenlemelerini de kapsıyor. Emlak vergisinde 2026 yılı için bina ve arsa vergi değerlerinin, bir önceki yılın iki katını geçemeyeceği hükme bağlandı. Aynı sınırlamanın 2027-2029 yılları arasında da uygulanması öngörülüyor. Konut kira gelirlerinde ise önemli bir değişiklik yapıldı. Kullanılan konut kredisi faizinin kira gelirinden düşülmesine imkân tanıyan uygulama kaldırıldı. Bu düzenleme, özellikle krediyle ev alıp kiraya veren mülk sahiplerini etkileyecek. Yeni düzenlemelerin 1 Ocak 2026’dan itibaren yürürlüğe girmesiyle birlikte, emekli, dul ve yetim aylığı alanların borç durumlarını yakından takip etmeleri gerekecek. Prim borçlanmasıyla emeklilik planlayanların ise artan maliyetleri dikkate alarak karar vermesi bekleniyor.