haberebakis.com
Türkiye’de tarım sektöründe üretim süreci giderek daha maliyetli hale gelirken, üreticilerin finansmana bağımlılığı da artıyor. Ekimden hasada kadar geçen süreçte kredi kullanımı kaçınılmaz hale gelirken, ortaya çıkan yeni veriler borçluluk düzeyinin hızla yükseldiğini gösteriyor. Özellikle son bir yılda kredi hacmindeki artış ve geri ödeme baskısı dikkat çekici boyutlara ulaştı.
ÇİFTÇİ BORÇLANIRKEN ZİRAAT BANKASI KÂRINI ARTIRDI
Ziraat Bankası verilerine göre, çiftçilerin borç yükü artarken bankanın kârlılığı da güçlü bir yükseliş gösterdi. 2026’nın ilk çeyreğinde bankanın net kârı 43,5 milyar TL’ye ulaşarak geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 33 arttı. Aynı dönemde net faiz geliri ise 55,9 milyar TL’den 102,7 milyar TL’ye çıkarak yaklaşık yüzde 84 artış kaydetti.
KREDİ HACMİ BÜYÜDÜ, RİSK DAHA HIZLI ARTTI
Tarım sektörüne verilen kredilerde ciddi bir genişleme yaşandı. Çiftçi destek kredilerinin dahil olduğu ihtisas kredileri 1 trilyon TL’yi aşarken, kredi hacmindeki büyümeye paralel olarak riskli kredilerde daha sert bir artış görüldü. Bankanın yakın izlemeye aldığı çiftçi kredileri bir yılda 28,1 milyar TL’den 55,8 milyar TL’ye yükseldi. Bu artış yüzde 98’i aştı.
YAPILANDIRILAN BORÇLARDA PATLAMA
Çiftçilerin borçlarını çevirmekte zorlandığına işaret eden bir diğer veri ise yeniden yapılandırılan krediler oldu. Yeniden yapılandırılan çiftçi borçları 2,1 milyar TL’den 9,4 milyar TL’ye çıkarak yaklaşık yüzde 344 arttı. Bu tablo, üreticinin mevcut borcunu ödeyebilmek için yeni finansman arayışına girdiğini ortaya koyuyor.
FAİZ GELİRİNİN BÜYÜK KISMI TARIMDAN
Bankanın elde ettiği faiz gelirinin önemli bölümünün tarım kredilerinden gelmesi dikkat çekti. İhtisas bankacılığı kapsamında elde edilen faiz geliri 94 milyar TL’yi aşarak toplam faiz gelirinin büyük kısmını oluşturdu. Bu durum, tarım sektöründeki borçlanmanın finansal sisteme önemli bir gelir kalemi yarattığını gösteriyor.
ÜRETİCİ BORÇ SARMALINA GİRİYOR
Veriler, üreticilerin üretim yapabilmek için borçlandığını, borcunu ödeyebilmek için ise yeniden kredi kullanmak zorunda kaldığını ortaya koyuyor. Uzmanlara göre bu durum, tarım sektöründe sürdürülebilirlik açısından risk oluşturuyor. Artan girdi maliyetleri ve düşük ürün fiyatları, çiftçinin finansal yükünü daha da ağırlaştırıyor.
Türkiye’de tarım sektörü uzun süredir krediye dayalı bir üretim modeliyle ilerliyor. Devlet destekli sübvansiyonlu krediler önemli bir finansman aracı olsa da, artan maliyetler ve enflasyon baskısı nedeniyle çiftçilerin borçluluğu yükseliyor. Daha önce açıklanan verilere göre çiftçilerin bankalara olan toplam borcu trilyon lira seviyesine ulaşmış durumda.
• Çiftçi borçları neden artıyor? Artan girdi maliyetleri ve üretim için krediye bağımlılık temel nedenler arasında.
• Bankanın kârı neden yükseldi? Faiz gelirlerindeki güçlü artış ve kredi hacmindeki genişleme etkili oldu.
• Riskli krediler ne anlama geliyor? Geri ödenmesinde sorun yaşanma ihtimali yüksek olan kredileri ifade ediyor.
