Nöbetçi Eczaneler
Haberebakis.com
Batı Karadeniz Bölgesi’nde Bolu, Düzce, Zonguldak, Kastamonu, Karabük ve Bartın’da faaliyet gösteren Organize Sanayi Bölgeleri’nin çevresel etkileri yeni bir raporla gündeme geldi. Batı Karadeniz Çevre Gönüllüleri Platformu’nun çalışmasına göre, 24 OSB’nin büyük bölümü yetersiz arıtma altyapısı nedeniyle dereleri, nehirleri, yeraltı sularını ve dolaylı olarak Karadeniz’i kirletiyor.
OSB’LER VE SU KAYNAKLARI
Raporda, bölgedeki OSB’lerin çoğunun su havzalarına, derelere ve yeraltı suyu rezervlerine yakın alanlarda kurulduğu vurgulandı. Bu durumun, sanayi atıklarının doğrudan ya da dolaylı biçimde su kaynaklarına karışmasına yol açtığı belirtildi. Yetersiz arıtma tesisleri nedeniyle kirliliğin sadece yüzey sularıyla sınırlı kalmadığı, yeraltı sularına da sızdığı ifade edildi.
ARITMA TESİSLERİNDE CİDDİ AÇIK
Çalışmada Türkiye genelinde OSB’lerdeki arıtma tesislerinin yalnızca yüzde 30–40’ının tam kapasiteyle çalıştığına dikkat çekildi. Bu oranın Batı Karadeniz için de benzer olduğu, denetim ve yaptırım eksikliğinin kirliliği kronik hale getirdiği kaydedildi.
KANSER RİSKİ VE HALK SAĞLIĞI
Rapora göre sanayi kaynaklı kirlilik, yalnızca ekosistemi değil halk sağlığını da doğrudan etkiliyor. Ağır metaller, nitrat, fosfor ve toksik maddelerin suda birikmesi; kanser riskinin artmasına, sindirim sistemi hastalıklarına ve zehirlenmelere yol açıyor. Özellikle kırsal alanlarda yaşayan nüfusun, içme ve sulama sularındaki kirlilikten doğrudan etkilendiği vurgulandı.
EKOLOJİK KAYIPLAR DERİNLEŞİYOR
Batı Karadeniz Çevre Gönüllüleri’nin raporunda, nehir ekosistemlerinde biyoçeşitliliğin yüzde 20–30 oranında azaldığı belirtildi. Karadeniz’e ulaşan kirliliğin deniz faunasını tehdit ettiği, oksijen seviyelerinin düşmesiyle toplu balık ölümlerinin yaşandığı aktarıldı. Kastamonu’da organik yük artışı nedeniyle alg patlamalarının gözlemlendiği kaydedildi.
HANGİ İLDE NE YAŞANIYOR?
Raporda illere göre dikkat çeken bulgular da yer aldı. Bolu’da yaklaşık 100 köyün su kaynaklarının kirlilikten etkilendiği, Gerede Çayı’ndaki balık ölümlerinin deri ihtisas OSB kaynaklı olduğu ifade edildi. Bartın Merkez OSB’nin Gökırmak Deresi’ne yaptığı deşarjlar sonucu fosfor kirliliğinin yüzde 83’e ulaştığı belirtildi. Zonguldak’ta balık tüketiminin zehirlenmelere yol açtığı, Düzce ve Bartın’da yeraltı sularına sızan kirliliğin sindirim sistemi hastalıklarını artırdığı raporda yer aldı.
TARIM VE HAYVANCILIK TEHLİKEDE
Toprak kirliliğinin tarımsal üretimi de olumsuz etkilediği belirtilen raporda, verim kaybının yüzde 30’a yaklaştığı ve ürün kalitesinin düştüğü vurgulandı. Bolu ve Düzce’de hayvancılığın giderek zorlaştığı, yem ve su kalitesindeki bozulmanın üreticiyi çıkmaza sürüklediği aktarıldı.
OSB SAYISI HIZLA ARTIYOR
Batı Karadeniz Bölgesi’nde OSB sayılarının artış eğiliminde olduğu raporda hatırlatıldı. İllere göre dağılım şu şekilde sıralandı: Bolu’da 6, Düzce’de 5, Zonguldak’ta 5, Kastamonu’da 5, Karabük’te 2 ve Bartın’da 1 OSB bulunuyor. Çevre örgütleri, mevcut altyapı sorunları çözülmeden yeni OSB’lerin devreye alınmasının riskleri büyüteceği uyarısında bulunuyor.
NE YAPILMALI?
Raporda çözüm önerileri de yer aldı. Atıksu Bilgi Sistemi’nin güçlendirilmesi, arıtma tesislerinin tam kapasiteyle çalışmasının sağlanması, etkin ve bağımsız denetimlerin yapılması ile OSB yer seçimlerinde ekolojik kriterlerin esas alınması gerektiği vurgulandı. Aksi halde bölge için ekolojik restorasyonun imkânsız hale gelebileceği uyarısı yapıldı. Batı Karadeniz OSB kirliliği, çevre ve halk sağlığı açısından kritik bir eşiğe ulaşmış durumda. Uzmanlara göre gerekli önlemler alınmazsa, su kaynakları ve tarım alanlarındaki tahribat geri dönülmez sonuçlar doğurabilir. Peki bundan sonra hangi adımlar atılacak?