Nöbetçi Eczaneler
Haberebakis.com
Artan hayat pahalılığı, kredi kartı ve tüketici kredisi borçları altında ayakta kalmaya çalışan geniş kesimleri şans oyunlarına yöneltti. Yurttaş için “küçük bir umut kapısı” haline gelen bahis ve şans oyunları, Hazine açısından ise giderek büyüyen bir gelir kalemine dönüştü. Şans Oyunları Vergisi geliri, 2020 yılındaki özelleştirme sürecinden bu yana çarpıcı biçimde arttı.
BORÇ BASKISI VE UMUT ARAYIŞI
Ekonomik koşulların ağırlaşması, özellikle dar ve orta gelirli kesimlerde borçlanmayı kalıcı hale getirdi. Kredi kartı bakiyeleri ve tüketici kredileri hızla yükselirken, şans oyunları ve bahis, borç yükü altındaki yurttaş için kısa vadeli bir çıkış umudu olarak görülmeye başlandı. Yasadışı bahis operasyonları kamuoyunda sıkça yer bulsa da, tablo yalnızca bu alanla sınırlı kalmıyor. Yasal şans oyunları üzerinden dönen ekonomik hacim ve vergi gelirleri, artan ilginin boyutunu ortaya koyuyor.
ORANLAR DEĞİŞTİ, TAHSİLAT ARTTI
2023 genel seçimlerinin ardından Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in göreve gelmesiyle vergi politikalarında kapsamlı düzenlemeler yapıldı. Bu düzenlemeler içerisinde şans oyunlarından alınan vergiler de yer aldı. Şans Oyunları Vergisi; spor müsabakalarına dayalı müşterek bahislerde yüzde 5’ten yüzde 10’a, at yarışlarında yüzde 7’den yüzde 14’e ve diğer şans oyunlarında yüzde 10’dan yüzde 20’ye yükseltildi. Bu artışın etkisiyle 2023 yılında toplam 28,4 milyar liralık ŞOV geliri toplandı. Bu tutar, bir önceki yıla göre yüzde 179’luk artış anlamına geldi.
VERGİ İNDİRİMİNE RAĞMEN REKOR
2023 yılının sonunda vergi oranlarında yeniden indirime gidildi. 28 Aralık 2023 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan kararla oranlar eski seviyelerine çekildi. Buna rağmen şans oyunlarına olan ilgi azalmadı. 2024 yılında Şans Oyunları Vergisi geliri, bir önceki yıla göre yüzde 29 artarak 36,7 milyar liraya ulaştı. 2025 yılının Ocak-Kasım döneminde ise 50,2 milyar liralık vergi tahsil edilerek, geçen yılın toplam geliri yıl bitmeden aşılmış oldu. 2025’te aylık ortalama ŞOV tahsilatı 4,6 milyar lira seviyesine çıktı.
ÖZELLEŞTİRME SONRASI YENİ DÖNEM
Milli Piyango İdaresi’nin yürüttüğü şans oyunlarının 2020 yılında Demirören-Sisal ortaklığındaki Sisal Şans’a devredilmesi, sektörde yeni bir dönemin başlangıcı oldu. Özelleştirme sonrası oyun çeşitliliği arttı, erişim kolaylaştı ve dijital platformlar üzerinden oynanan oyunlar yaygınlaştı. Geçmişte haftada bir yapılan çekilişlerin yerini, internet üzerinden sürekli erişilebilir oyunlar aldı. Bu değişim, hem oyuncu sayısını hem de oynanan toplam tutarı yukarı çekti.
2020’DEN SONRA GELİR NASIL SIÇRADI
Özelleştirmenin yapıldığı 2020 yılında ŞOV için bütçe tahmini 1 milyar 876 milyon lira olarak belirlenmişti. Hazine, yılın ilk yedi ayında 1 milyar 571 milyon lira vergi geliri elde etti. Ağustos ayındaki devirden sonra ise sadece dört ayda 1 milyar 892 milyon lira tahsil edildi. 2020 sonunda toplam ŞOV geliri 3 milyar 463 milyon liraya ulaştı. Pandemi koşullarına rağmen yakalanan bu seviye, sonraki yıllar için artışın habercisi oldu. 2021’den itibaren vergi gelirleri her yıl katlanarak arttı ve 2025 itibarıyla 2020 yılına göre yaklaşık 14 katına çıktı.
RAKAMLAR NE SÖYLÜYOR?
2006 yılında 368 milyon lira düzeyinde olan Şans Oyunları Vergisi geliri, 2019’da 1,68 milyar liraya ulaştı. 2021’de 6,1 milyar lirayı, 2022’de 10,3 milyar lirayı aştı. 2023’te 28,4 milyar liraya çıkan gelir, 2024’te 36,7 milyar liraya yükseldi. 2025’in ilk 11 ayında ise 50 milyar lirayı geçti. Şans oyunları, borç yükü altında ezilen yurttaş için umut vaadine dönüşürken, devlet açısından güçlü bir vergi kaynağı haline geldi. Vergi oranları düşse bile tahsilatın artmaya devam etmesi, bahis ve şans oyunlarına yönelimin kalıcılaştığını gösteriyor. Ekonomik koşullar değişmedikçe, şans oyunları üzerinden dönen bu büyüyen tablonun hem sosyal hem de mali sonuçları daha fazla tartışılacak gibi görünüyor.