Nöbetçi Eczaneler
Haberebakis.com
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları, küresel piyasalarda döviz ve altın fiyatları üzerinde sert hareketlere yol açtı. İran’ın enerji arzındaki rolü ve Hürmüz Boğazı’ndaki stratejik konumu nedeniyle petrol fiyatlarına ilişkin endişeler artarken, Türkiye’de şirketlerin 188 milyar dolarlık döviz açığı yeniden gündeme geldi. Uzmanlar, kısa vadede oynaklığın sürebileceğini belirtiyor.
İRAN GERİLİMİ VE ENERJİ PİYASALARI
Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları, enerji piyasalarında arz güvenliği tartışmalarını yeniden alevlendirdi. İran, OPEC’in dördüncü büyük üreticisi konumunda ve günlük 3 milyon varilin üzerinde petrol üretimi gerçekleştiriyor. Bu üretim kapasitesi, küresel arz dengesi açısından kritik önem taşıyor.
İran’ın dini lideri Ali Hamaney’in hayatını kaybettiği yönündeki gelişmeler, siyasi belirsizliği artırırken, piyasalarda risk algısını yükseltti. Jeopolitik tansiyonun yükselmesi, özellikle enerji ithalatçısı ülkelerde maliyet baskısını artırabilecek bir unsur olarak değerlendiriliyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI RİSKİ NE ANLAMA GELİYOR?
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi’ni Hint Okyanusu’na bağlayan ve küresel petrol ticaretinin yaklaşık üçte birine ev sahipliği yapan stratejik bir geçit. En dar noktasında 33 kilometre genişliğinde olan boğazda gemi geçiş yolu her iki yönde yaklaşık 3 kilometre ile sınırlı. Sığ yapısı ve coğrafi konumu, olası askeri gerilimlerde enerji sevkiyatını kırılgan hale getiriyor.
Başta Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri olmak üzere Körfez ülkelerinin ham petrol ve kondensat ihracatı bu hat üzerinden gerçekleşiyor. Olası bir arz kesintisi, petrol fiyatlarını hızla yukarı taşıyabilir ve küresel enflasyon baskısını artırabilir.
DÖVİZ VE ALTIN FİYATLARI NASIL ETKİLENDİ?
Artan jeopolitik riskler, döviz ve altın fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturdu. Gram altın, hafta içinde Kapalıçarşı’da 7 bin 300 – 7 bin 500 TL bandında seyrederken, saldırı haberlerinin ardından 8 bin TL seviyesine yaklaştı. Hafta sonu piyasaların kapalı olmasına rağmen Kapalıçarşı’da 7 bin 900 TL’nin üzerine çıktı.
Bankacılık sisteminde ise altın alım-satım makasları genişledi. Artan volatilite ve öngörülemezlik, finansal kuruluşların riskten korunma amacıyla fiyat aralığını açmasına yol açtı. Bu durum, bireysel yatırımcı açısından maliyetleri yükselten bir unsur olarak öne çıkıyor.
TÜRKİYE’DE ŞİRKETLERİN DÖVİZ AÇIĞI
Türkiye’de reel sektörün döviz açığı 188 milyar dolar seviyesine ulaştı. Ancak uzmanlar, vadesine bir yıldan az kalmış açık pozisyonların yönetilebilir olduğunu ve sistemik bir risk oluşturmadığını belirtiyor. Yine de döviz ve altın fiyatları kaynaklı sert dalgalanmalar, bilanço yönetimini zorlaştırabilir.
Ekonomist Fatih Keresteci, operasyonun kısa vadeli ve sınırlı kalabileceğini, piyasalardaki ilk tepkinin yüksek olsa da kalıcı bir kriz senaryosunun henüz fiyatlanmadığını ifade etti. Buna karşın enerji fiyatlarında kalıcı bir artış yaşanması durumunda tablo değişebilir.
OLASI SENARYOLAR VE YATIRIMCIYA UYARI
Gerilimin tırmanması halinde petrol arzında kesinti ve küresel büyümede yavaşlama ihtimali gündeme gelebilir. Bu senaryoda güvenli liman talebi artarak döviz ve altın fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı sürebilir.
Gerilimin sınırlı kalması ve diplomatik kanalların devreye girmesi halinde ise piyasalarda kademeli bir normalleşme görülebilir. Ancak uzmanlar, yatırımcıların yüksek volatilite dönemlerinde kaldıraçlı işlemlerden kaçınması ve risk yönetimine öncelik vermesi gerektiğini vurguluyor.
Sonuç olarak, döviz ve altın fiyatları üzerindeki yön arayışı büyük ölçüde Orta Doğu’daki gelişmelere bağlı. Enerji arzı ve jeopolitik riskler, önümüzdeki günlerde fiyatlamalarda belirleyici olmaya devam edecek.