Nöbetçi Eczaneler
Haberebakis.com
İran lideri Ayetullah Ali Hamaney’in ABD-İsrail saldırılarında hayatını kaybettiğinin duyurulmasının ardından gözler Tahran’daki liderlik sürecine çevrildi. İran lideri Hamaney’in danışmanı Muhammed Muhbir, devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, boşalan makamın geçici olarak nasıl temsil edileceğini ve yeni liderin hangi usulle belirleneceğini anlattı. Sürecin İran Anayasası’nın 111. maddesi çerçevesinde yürütüleceği bildirildi.
ANAYASA’NIN 111. MADDESİ DEVREDE
İran lideri Hamaney’in ölümü sonrası liderlik makamının hukuki zemini, İran Anayasası’nın 111. maddesine dayanıyor. Muhammed Muhbir, devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, “Anayasa’nın 111. maddesine göre, liderin vefatı, istifası veya görevden alınması durumunda Uzmanlar Meclisi en kısa sürede yeni lideri belirlemek ve ilan etmekle yükümlüdür” dedi.
Bu maddeye göre yeni lider seçilinceye kadar devlet yönetiminde geçici bir yapı devreye giriyor. İran siyasi sisteminde dini lider, silahlı kuvvetlerin başkomutanlığından yargı ve medya üzerindeki yetkilere kadar geniş bir otoriteye sahip bulunuyor.
GEÇİCİ LİDERLİK KONSEYİ NASIL OLUŞACAK?
Muhbir’in aktardığına göre, yeni lider belirleninceye kadar üç kişilik bir konsey liderlik görevlerini üstlenecek. Bu konsey; Cumhurbaşkanı, Yargı Erki Başkanı ve Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi’nin seçeceği Anayasayı Koruyucular Konseyi’nden bir fakih olmak üzere üç isimden oluşacak.
Söz konusu yapı, liderlik makamının anayasal yetkilerini geçici olarak kullanabilecek. Ancak kalıcı lider belirlenmesi yetkisi yalnızca Uzmanlar Meclisi’ne ait olacak.
UZMANLAR MECLİSİ’NİN ROLÜ
İran’da dini lideri seçme ve gerektiğinde görevden alma yetkisine sahip olan Uzmanlar Meclisi, doğrudan halk oylamasıyla seçilen din adamlarından oluşuyor. İran lideri Hamaney’in ölümüyle birlikte Meclis’in olağanüstü toplanması ve yeni lideri en kısa sürede belirlemesi bekleniyor.
Uzmanlar Meclisi’nin karar süreci, İran’daki siyasi ve dini dengeler açısından kritik önem taşıyor. Yeni liderin kim olacağı ve hangi çizgiyi temsil edeceği, ülkenin iç ve dış politikasını doğrudan etkileyecek.
HAMANEY’İN ÖLDÜRÜLDÜĞÜ AÇIKLANMIŞTI
İran devlet televizyonu, İran lideri Ayetullah Ali Hamaney’in ABD-İsrail saldırılarında hayatını kaybettiğini duyurmuştu. Yayında, “İran İslam Devrimi lideri şehadete ulaştı” ifadesi kullanılmıştı.
Saldırılarda Hamaney’in kızı, torunu, damadı ve gelininin de yaşamını yitirdiği açıklanmıştı. İran hükümeti, Hamaney’in ölümü sonrası 40 günlük ulusal yas ve 7 günlük resmi tatil ilan ettiğini duyurmuştu.
SÜREÇ İRAN’I NASIL ETKİLEYECEK?
İran lideri Hamaney’in ölümü, yalnızca sembolik bir kayıp olarak değil, aynı zamanda sistemin merkezindeki bir makamın boşalması anlamına geliyor. Bu nedenle anayasal mekanizmanın nasıl işleyeceği ve Uzmanlar Meclisi’nin ne kadar sürede yeni lideri belirleyeceği yakından izleniyor.
Siyasi gözlemciler, geçici konsey döneminde devlet kurumlarının işleyişinin korunmasının öncelikli hedef olacağını belirtiyor. Aynı zamanda bölgesel gerilim ve güvenlik riskleri, liderlik sürecini daha da kritik hale getiriyor.
GÖZLER UZMANLAR MECLİSİ’NDE
İran lideri Hamaney sonrası süreçte anayasal çerçeve net olsa da, yeni liderin kim olacağı ve sürecin ne kadar süreceği belirsizliğini koruyor. Uzmanlar Meclisi’nin alacağı karar, İran’ın siyasi yönelimini ve bölgesel pozisyonunu belirleyecek temel unsur olarak görülüyor.
Önümüzdeki günlerde hem Tahran’daki resmi açıklamalar hem de Meclis’in takvimi, İran lideri Hamaney sonrası dönemin seyrini şekillendirecek.