Nöbetçi Eczaneler
haberebakis.com
16 yıllık araştırma ezber bozdu: O davranış sanıldığı gibi değilmiş!
Uzun yıllardır çocukluk döneminde görülen bazı davranışların ileride ciddi sorunlara yol açabileceği düşünülüyordu. Bu varsayım, eğitimcilerden ebeveynlere kadar geniş bir kesimin yaklaşımını şekillendirdi. Ancak bu düşüncenin ne kadar doğru olduğu, kapsamlı ve uzun vadeli verilerle ilk kez bu kadar net şekilde incelendi.
16 YILLIK ARAŞTIRMA GERÇEĞİ ORTAYA KOYDU
Kanada’daki McGill Üniversitesi öncülüğünde yürütülen araştırmada, 3 binden fazla çocuk tam 16 yıl boyunca takip edildi. Sonuçlar, çocuklukta yalan söylemenin tek başına büyük bir risk işareti olmadığını ortaya koydu.
ÇOĞU ÇOCUKTA DAVRANIŞ AZALIYOR
Araştırmaya göre çocukların büyük çoğunluğu ya çok az yalan söylüyor ya da bu davranış zamanla azalıyor. Beklenenin aksine, ergenlik döneminde ciddi bir artış gözlemlenmedi.
KRİTİK AYRINTI: ARTIYORSA DİKKAT
Bilim insanlarının özellikle dikkat çektiği nokta ise farklı: Eğer yalan söyleme davranışı yıllar içinde artıyorsa ve buna saldırganlık ile dürtüsellik eşlik ediyorsa, işte o zaman risk yükseliyor.
SALDIRGANLIK VE DÜRTÜSELLİK BAĞLANTISI
Araştırmada, küçük yaşta daha agresif veya dürtüsel davranışlar sergileyen çocukların ilerleyen yıllarda daha sık yalan söyleme eğiliminde olduğu belirlendi. Ancak bu durumun doğrudan neden-sonuç ilişkisi olmadığı özellikle vurgulandı.
SUÇLA BAĞLANTI SANILDIĞI KADAR GÜÇLÜ DEĞİL
En dikkat çeken sonuçlardan biri de bu oldu: Sık yalan söyleyen çocukların büyük kısmı yetişkinlikte suç işlemiyor. Yani erken dönemde görülen bu davranış, otomatik olarak kötü bir geleceğin habercisi değil.
UZMANLARDAN EBEVEYNLERE MESAJ
Araştırmacılar, ebeveynlerin sadece “yalan söyleme” davranışına odaklanmak yerine, bu davranışın zaman içindeki değişimine dikkat etmesi gerektiğini vurguluyor. Erken destek ve doğru yaklaşımın, cezalandırmadan daha etkili olduğu belirtiliyor.
Uzun yıllardır psikoloji literatüründe çocuklukta yalan söylemenin ileride antisosyal davranışlarla ilişkili olabileceği düşünülüyordu. Ancak yeni nesil uzun dönemli çalışmalar, bu ilişkinin daha karmaşık olduğunu ortaya koyuyor. Uzmanlara göre çocukların yalan söylemesi çoğu zaman gelişim sürecinin bir parçası ve çevresel faktörlerle şekilleniyor.
• Çocukların yalan söylemesi normal mi? Evet, çoğu çocukta bu davranış gelişimin doğal bir parçası olarak görülüyor.
• Ne zaman riskli hale gelir? Yalan söyleme davranışı artıyorsa ve saldırganlıkla birlikte görülüyorsa dikkat edilmesi gerekiyor.
• Her yalan söyleyen çocuk ileride sorun yaşar mı? Hayır, araştırmaya göre büyük çoğunlukta böyle bir durum görülmüyor.