Nöbetçi Eczaneler
Çevreciler endişeli: Milli parklarda yapılaşmanın önü açılıyor
Türkiye’nin doğal mirası niteliğindeki milli parkları yakından ilgilendiren yeni bir düzenleme Meclis gündemine geldi. AKP tarafından sunulan 30 maddelik kanun teklifine göre, milli parklar ve tabiat parkları içinde uygun görülen alanlarda turizm amaçlı otel ve konaklama tesisleri inşa edilebilecek. Teklif, çevre koruma kriterleri ile turizm yatırımı arasındaki dengeyi yeniden tartışmaya açtı.
TEKLİFE GÖRE YENİ DÜZENLEME
Meclis’e sunulan kanun teklifine göre, milli park sınırları içinde “uygun görülen” alanlarda, imar planı dâhilinde konaklama tesisleri yapılabilecek. Bu tesisler için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın görüşü zorunlu olacak. Bakanlık izni olmadan herhangi bir yapı inşa edilemeyecek.
49 YILLIK İŞLETME HAKKI 99 YILA KADAR UZAYACAK
Teklifte yer alan düzenlemeye göre, milli parklar içinde kurulacak işletmelerin faaliyet süresi 49 yıl olarak belirlendi. Ancak bu işletmelerin “başarılı” bulunması durumunda süre 99 yıla kadar uzatılabilecek. Bu hüküm, çevre hukukçuları tarafından “doğal alanların uzun süreli özel mülkiyet benzeri kullanımı” olarak değerlendiriliyor.
TURİZM ÖNCESİ PLAN ŞARTI
Teklifte, milli park ve tabiat parklarının gelişme planları tamamlanmadan turizm amaçlı yapılaşmaya izin verilmeyeceği belirtiliyor. Bu maddeyle planlama süreci resmî olarak koruma altına alınsa da, çevreciler bu düzenlemenin pratikte “yapılaşmayı hızlandırma” riskini beraberinde getireceğini savunuyor.
ALTYAPI VE ENERJİ TESİSLERİNE DE İZİN
Yasa teklifine göre, milli park sınırları içinde, bedeli karşılığında Bakanlık izniyle petrol, doğalgaz, enerji nakil hattı, trafo, su ve benzeri altyapı tesisleri kurulabilecek. Bu madde, koruma alanlarında enerji projelerine kapı aralayabileceği gerekçesiyle eleştiriliyor.
DÖNER SERMAYE VE İŞLETME HAKKI GENİŞLİYOR
Milli Parklar Genel Müdürlüğü’nün “lüzum gördüğü yerlerde” döner sermayeli işletmeler kurmasına da izin verilecek. Cumhurbaşkanı, bu işletmeler için tahsis edilen sermaye miktarını beş katına kadar artırma yetkisine sahip olacak.
ÇEVRECİLER NE DİYOR?
Doğa Koruma ve Milli Parklar eski uzmanları, teklifte “uygun alan” tanımının belirsizliğine dikkat çekerek, bunun her bölge için farklı şekilde yorumlanabileceğini ifade ediyor. Çevre örgütleri, yapılaşmanın artması durumunda ekosistemlerin bozulacağı, yaban hayatının zarar göreceği uyarısında bulunuyor.
TURİZM POTANSİYELİ Mİ, EKOLOJİK RİSK Mİ?
Teklifin savunucuları, düzenlemenin “doğal güzelliklerin kontrollü şekilde turizme kazandırılması” amacı taşıdığını belirtiyor. Ancak uzmanlara göre, Türkiye’de son yıllarda benzer uygulamalar “doğal alanlarda kalıcı tahribat” yarattı. Milli park statüsünün asıl amacının “koruma” olduğu hatırlatılarak, bu tür yatırımların doğa tahribatına dönüşme riski bulunuyor.
Peki bundan sonra ne olacak?
Teklif, önümüzdeki günlerde TBMM Komisyonu’nda görüşülmeye başlanacak. Komisyondan geçmesi halinde Genel Kurul’da oylanacak. Yasanın kabul edilmesi durumunda, Türkiye’deki milli park alanlarında turizm ve yapılaşma dengesi yeniden şekillenecek.