Nöbetçi Eczaneler
Haberebakis.com
İngiltere’de yürütülen kapsamlı bir bilimsel çalışma, menopoz sürecinin hafıza ve duygularla ilişkili beyin bölgelerinde Alzheimer benzeri değişimlerle bağlantılı olabileceğini ortaya koydu. Yaklaşık 125 bin kadının verilerine dayanan araştırma, kadınlarda demans riskinin neden erkeklere kıyasla daha yüksek olabileceğine dair yeni bulgular sundu.
MENOPOZ BEYİNDE NEYİ DEĞİŞTİRİYOR?
Psychological Medicine dergisinde yayımlanan çalışmada, menopoz dönemindeki kadınların beyin yapıları detaylı biçimde incelendi. Araştırma kapsamında yaklaşık 11 bin kadına manyetik rezonans (MR) beyin taraması yapıldı. Elde edilen veriler, menopoz sonrası bazı beyin bölgelerinde gri madde kaybı yaşandığını gösterdi.
Araştırmacılara göre bu kayıplar, Alzheimer hastalığında sıklıkla etkilenen alanlarla örtüşüyor. Bu durum, menopozun beyin sağlığı üzerindeki uzun vadeli etkilerine dair önemli bir uyarı olarak değerlendiriliyor.
HAFIZA VE DUYGULARLA İLİŞKİLİ BÖLGELER
Çalışmada değişim saptanan bölgeler arasında öğrenme ve hafızada kritik rol oynayan hipokampus öne çıktı. Ayrıca anı oluşumu ve mekânsal yönelimle ilişkili entorhinal korteks ile dikkat ve duyguların düzenlenmesinde görev alan anterior singulat kortekste de belirgin gri madde kaybı tespit edildi.
Uzmanlara göre bu bölgelerdeki yapısal kayıplar, bilişsel işlevlerde ilerleyen yaşlarda ortaya çıkabilecek sorunların erken habercisi olabilir.
GRİ MADDE KAYBI NE ANLAMA GELİYOR?
Gri madde, nöron gövdeleri ve bu hücrelerin birbiriyle iletişim kurmasını sağlayan dendritlerden oluşuyor. Beyaz madde ise sinir sinyallerini beynin farklı bölgelerine ileten uzun aksonlardan meydana geliyor. Her iki yapı da beyin ve omurilik fonksiyonları açısından hayati öneme sahip.
Araştırmada özellikle gri maddede gözlenen kaybın, Alzheimer hastalığında görülen beyin dejenerasyonuna benzerlik taşıdığı vurgulandı.
KADINLARDA DEMANS RİSKİ NEDEN DAHA YÜKSEK
Çalışmanın kıdemli yazarı ve Cambridge Üniversitesi’nden Prof. Barbara Sahakian, menopozun kadınları ilerleyen yaşlarda daha kırılgan hale getirebileceğini belirtti. Sahakian, bu durumun tek başına açıklayıcı olmadığını ancak demans vakalarının kadınlarda erkeklerin neredeyse iki katı olmasını kısmen açıklayabileceğini ifade etti.
Uzmanlara göre hormonal değişimler, yaşam süresi farkı ve biyolojik etkenler bu risk farkında birlikte rol oynuyor olabilir.
HORMON TEDAVİSİ KORUYUCU MU?
Araştırmada dikkat çeken bir diğer bulgu ise hormon replasman tedavisine ilişkin oldu. Çalışmaya göre hormon tedavisi kullanan kadınlarda gri madde kaybının engellenmediği görüldü. Ayrıca bu grupta ruh sağlığı sorunlarının daha yaygın olduğu tespit edildi.
Araştırmacılar, hormon tedavisi kullanan kadınların önemli bir bölümünde bu sorunların tedavi öncesinde de bulunduğuna dikkat çekerek, sonuçların dikkatli yorumlanması gerektiğini vurguladı.
UZMANLARDAN UYARI VE ÇAĞRI
Araştırmanın yazarlarından Dr. Christelle Langley, menopozun yalnızca fiziksel değil, ruhsal ve bilişsel etkilerinin de daha fazla dikkate alınması gerektiğini söyledi. Langley, kadınların menopoz sürecinde yaşadıkları zorlukları dile getirmeleri ve destek istemeleri konusunda çekinmemeleri gerektiğini ifade etti.
Alzheimer’s Society’den Michelle Dyson ise İngiltere’de Alzheimer hastalarının yaklaşık üçte ikisinin kadın olduğunu hatırlatarak, menopozla ilişkili beyin değişimlerinin demans riskini doğrudan artırıp artırmadığını söylemek için uzun dönemli takip çalışmalarına ihtiyaç olduğunu belirtti.
BUNDAN SONRA NE YAPILMALI?
Uzmanlar, menopoz döneminde ve sonrasında beyin sağlığını korumak için düzenli egzersiz yapılmasını, sigaradan uzak durulmasını ve alkol tüketiminin sınırlandırılmasını öneriyor. Sağlıklı yaşam alışkanlıklarının demans riskini azaltmada önemli rol oynayabileceği vurgulanıyor.