Nöbetçi Eczaneler
haberebakis.com
Türkiye’de enerji üretimi ve tüketimi üzerine yapılan yeni analizler, ekonomik yükün yalnızca faturalarla sınırlı olmadığını gösteriyor. Uzmanlar, özellikle çevresel ve sağlık etkilerinin toplam maliyetin önemli bir bölümünü oluşturduğunu vurguluyor. Son veriler, bu görünmeyen yükün her geçen yıl daha da büyüdüğüne işaret ediyor.
KÖMÜRÜN GİZLİ MALİYETİ 592 MİLYAR TL’Yİ AŞTI
Greenpeace Türkiye’nin yayımladığı rapora göre kömür kullanımının Türkiye’ye yıllık toplam gizli maliyeti 592 milyar TL’yi aştı. Bu tutarın yaklaşık 592 milyar 13 milyon TL olduğu hesaplanırken, söz konusu yükün hane başına ortalama 21 bin 500 TL’lik ek maliyet anlamına geldiği belirtildi.
MALİYET ÜÇ ANA BAŞLIKTA TOPLANIYOR
Raporda kömürün yarattığı ekonomik yük üç temel başlık altında incelendi. Buna göre; devlet teşvikleri ve sübvansiyonlar yaklaşık 133,7 milyar TL, sağlık ve çevresel etkiler 398,1 milyar TL, yenilenebilir enerjiye kıyasla oluşan ek maliyetler ise 60,1 milyar TL olarak hesaplandı.
ELEKTRİĞİN ÜÇTE BİRİ KÖMÜRDEN
Türkiye’de faaliyet gösteren 37 kömürlü termik santral, ülkenin elektrik ihtiyacının yaklaşık yüzde 34’ünü karşılıyor. Ancak bu üretimin önemli bir kısmı ithal kömüre dayanıyor. Bu durum, hem dışa bağımlılığı artırıyor hem de ekonomik yükü büyütüyor.
HER HANEYE BÜYÜK YÜK DÜŞÜYOR
Uzmanlara göre açıklanan toplam maliyet, doğrudan faturalarla sınırlı değil. Hava kirliliği, sağlık harcamaları ve çevresel tahribat gibi dolaylı etkiler de bu yükün içinde yer alıyor. Raporda, bu maliyetin her yıl bir emekli maaşını aşan ek yük anlamına geldiği vurgulandı.
YENİLENEBİLİR ENERJİ VURGUSU
Raporda dikkat çeken bir diğer nokta ise yenilenebilir enerji maliyetlerindeki düşüş oldu. Son yıllarda güneş ve rüzgâr enerjisinin daha ucuz hale geldiği belirtilirken, kömür yatırımlarının ekonomik açıdan da sorgulanması gerektiği ifade edildi.
“KÖMÜRDEN ÇIKIŞ KAÇINILMAZ” UYARISI
Uzmanlar ve çevre kuruluşları, kömürden çıkış için net bir yol haritası belirlenmesi gerektiğini savunuyor. Yeni kömürlü termik santral yatırımlarının durdurulması çağrısı yapılırken, enerji politikalarının sürdürülebilir kaynaklara yönelmesi gerektiği ifade ediliyor.
Kömür, Türkiye’de uzun yıllardır enerji üretiminin temel kaynaklarından biri olarak kullanılıyor. Ancak küresel ölçekte iklim krizi ve karbon emisyonlarının azaltılması hedefleri doğrultusunda fosil yakıtlardan çıkış hız kazanmış durumda. Avrupa başta olmak üzere birçok ülke kömür kullanımını kademeli olarak azaltırken, Türkiye’de bu dönüşüm henüz sınırlı ilerliyor. Uzmanlara göre artan maliyetler ve çevresel baskı, bu dönüşümü kaçınılmaz hale getiriyor.
• Kömürün gizli maliyeti ne demek? Sağlık, çevre ve sübvansiyon gibi dolaylı ekonomik yükleri ifade eder.
• Türkiye’de kömür neden hâlâ kullanılıyor? Enerji üretiminde önemli paya sahip olması nedeniyle kullanım devam ediyor.
• Alternatif ne olabilir? Güneş ve rüzgâr gibi yenilenebilir enerji kaynakları öne çıkıyor.