Kış mevsimi su krizine çare olmuyor!

Haberebakis.com

İklim krizi, azalan yağışlar, yanlış su yönetimi ve çevre tahribatı Türkiye genelinde su krizini derinleştiriyor. Yaz aylarında sıkça gündeme gelen susuzluk sorunu bu yıl kış mevsiminde de etkisini gösterirken, baraj doluluk oranları birçok ilde kritik seviyelere geriledi. Uzmanlar, yağışların beklenen düzeye ulaşmaması halinde yaz aylarında ülke genelinde daha ağır bir su krizinin yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.

SU KRİZİ ARTIK MEVSİM TANIMIYOR
Son yıllarda yalnızca yaz aylarında hissedilen su kesintileri, bu yıl kış aylarında da birçok kentte yaşanmaya başladı. Nüfus yoğunluğu, sanayi faaliyetleri, madencilik, taş ocakları ve plansız kentleşme su kaynakları üzerindeki baskıyı artırırken, iklim krizine bağlı yağış azlığı tabloyu daha da ağırlaştırıyor. Büyükşehirler başta olmak üzere birçok ilde baraj doluluk oranları alarm veriyor.

İSTANBUL’DA BARAJLAR TARİHİ DÜŞÜŞTE
İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi’nin verilerine göre kentin barajlarındaki ortalama doluluk oranı yüzde 17,56 seviyesine kadar geriledi. Nisan ayında yüzde 81,23 ile son bir yılın en yüksek seviyesini gören barajlar, yılın ilerleyen aylarında hızlı bir düşüş yaşadı. Yağışların uzun yıllar ortalamasının altında kalması, İstanbul’un su güvenliğini kırılgan hale getirdi.

İZMİR’DE BAZI BARAJLAR TAMAMEN KURUDU
Yaz aylarında sık sık su kesintileriyle gündeme gelen İzmir’de tehlike kışın da sürüyor. İZSU verilerine göre İzmir’e su sağlayan altı barajın tamamında doluluk oranları geçen yıla göre düştü. Balçova ve Gördes barajlarında doluluk oranının yüzde sıfıra inmesi, kentte su krizinin boyutunu gözler önüne serdi.

ANKARA’DA UZUN SÜRELİ KESİNTİLER
Başkent Ankara’da baraj seviyelerindeki düşüş ve ana isale hatlarındaki arızalar, su kesintilerini beraberinde getirdi. Ekim ayında Altındağ, Mamak ve Etimesgut gibi yoğun nüfuslu ilçelerde 24 saati aşan kesintiler yaşandı. ASKİ verilerine göre barajların toplam doluluk oranı geçen yıl yüzde 29,93 iken bu yıl yüzde 12,65’e geriledi.

BURSA’DA SANAYİ VE SU KRİZİ
Sanayi tesisleri ve paketli su şirketlerinin yoğun olduğu Bursa’da su krizi derinleşiyor. BUSKİ verilerine göre mayıs ayında yüzde 55,84 olan baraj doluluk oranı aralık ayında yüzde sıfıra düştü. Nilüfer ve Doğancı barajlarının kuruması nedeniyle kent genelinde planlı su kesintileri uygulanıyor.

UŞAK’TA MADENCİLİK TARTIŞMASI
Uşak’ta su krizinin önemli nedenlerinden biri olarak madencilik faaliyetleri gösteriliyor. Kent merkezinin yıllık su tüketimi 11,9 milyon metreküp iken, 2006’dan bu yana faaliyette olan Kışladağ Altın Madeni’nin yılda yaklaşık 1,13 milyon metreküp su çektiği belirtiliyor. Yaz boyunca yaşanan kesintiler kış aylarında da devam ediyor.

DEPREM BÖLGELERİNDE DURUM ALARM VERİYOR
Deprem bölgelerinde de baraj doluluk oranları kritik seviyelere indi. Maraş’ta Ayvalı Barajı’nın doluluk oranı yüzde 1,01 olarak kaydedildi. Bu durum, şehir şebekesine verilen suyun ciddi biçimde kısıtlanmasına yol açtı.

İSTANBUL İÇİN TEMKİNLİ İYİMSERLİK
İSKİ Su ve Atık Su Teknolojileri Dairesi Başkanı İsmail Aydın, her ilin kendi yağış rejimine göre değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. İstanbul için karamsar olmadıklarını ifade eden Aydın, farklı yağış senaryolarına göre planlama yaptıklarını ve en kötü senaryoda bile yaz döneminin atlatılabileceğini söyledi. Ancak barajların İstanbul’un bir yıllık su ihtiyacını karşılamaya yetmediğine de dikkat çekti.

SON 52 YILIN EN DÜŞÜK YAĞIŞI
Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün 2025 su yılı raporuna göre 1 Ekim 2024 – 30 Eylül 2025 döneminde Türkiye genelinde 422,5 milimetre yağış kaydedildi. Bu miktar, uzun yıllar ortalamasının yüzde 26, geçen yılın ise yüzde 29 altında kaldı. En az yağış Şanlıurfa’da ölçülürken, normaline göre en büyük düşüş Hatay’da yaşandı. Mardin’e ise eylül ayında hiç yağmur düşmedi.

OLASI ETKİLER VE SENARYOLAR
Uzmanlara göre mevcut gidişatın sürmesi halinde yaz aylarında tarım, sanayi ve günlük yaşam ciddi biçimde etkilenecek. Su kesintilerinin artması, gıda fiyatlarının yükselmesi ve ekosistem tahribatının derinleşmesi olası senaryolar arasında yer alıyor. Su krizi artık geçici bir sorun olmaktan çıktı. Uzmanlar, iklim krizine uyumlu, kamucu ve sürdürülebilir su politikalarının hayata geçirilmemesi halinde Türkiye’nin önümüzdeki yıllarda daha ağır bir susuzluk tehdidiyle karşı karşıya kalacağı uyarısında bulunuyor.