haberebakis.com
Türkiye’de ekonomik dengelerin tartışıldığı bir dönemde kamu harcamalarına yönelik yeni veriler dikkat çekti. Tasarruf tedbirlerinin yürürlükte olduğu süreçte, belirli bir gider kaleminde beklenenin aksine ciddi bir artış yaşandı. Özellikle son iki yılın verileri incelendiğinde, harcamaların azaltılması hedeflenen alanlarda dahi yükseliş eğiliminin sürdüğü görülüyor.
56 MİLYAR LİRALIK HARCAMA ORTAYA ÇIKTI
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzasıyla yürürlüğe giren Tasarruf Tedbirleri Genelgesi’ne rağmen, kamu kurumlarının Haziran 2024 ile Mart 2026 arasında toplam 56 milyar 196 milyon TL’lik kırtasiye, yayın, baskı ve büro malzemesi alımı yaptığı ortaya çıktı.
Bu kalem, genelgede “zorunlu haller dışında harcama yapılmayacak” alanlar arasında yer almasına rağmen, harcamaların azalmak yerine artması dikkat çekti.
GENELGE TERS ETKİ Mİ YARATTI?
Söz konusu genelge, kamu harcamalarında disiplin sağlamak amacıyla 17 Mayıs 2024’te yürürlüğe girmişti. Ancak veriler, uygulamanın beklenen sonucu vermediğini gösteriyor.
Kamu kurumlarının tasarruf çağrılarına rağmen harcamaları kısmak yerine artırması, ekonomi yönetimine yönelik eleştirileri de beraberinde getirdi.
YILLARA GÖRE HARCAMA ARTIŞI DİKKAT ÇEKTİ
Verilere göre harcamalardaki yükseliş oldukça net:
- 2024 (Haziran-Aralık): 21,7 milyar TL
- 2025 yılı toplamı: 31,1 milyar TL
- 2026 ilk 3 ay: 3,3 milyar TL
Özellikle 2025 yılında yaşanan sıçrama, tasarruf hedefleriyle çelişen en kritik veri olarak öne çıktı.
“İSRAF KALEMLERİ” ARASINDA YER ALIYORDU
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından daha önce “israf kalemleri” arasında gösterilen kırtasiye giderlerinin, azaltılması için kamu kurumlarına uyarılar yapıldığı biliniyordu.
Ancak buna rağmen harcamaların düşmemesi, kamu maliyesinde kontrol mekanizmalarının etkinliği konusunda soru işaretleri yarattı.
KAMUDA HARCAMA ALIŞKANLIĞI TARTIŞMASI
Uzmanlara göre bu tablo, sadece tek bir kalemle sınırlı değil. Kamu kurumlarında uzun süredir devam eden “yüksek harcama eğilimi”nin yapısal bir sorun haline geldiği ifade ediliyor.
Tasarruf politikalarının kağıt üzerinde kalması ve uygulamada yeterince denetlenmemesi, bu tür sonuçların ortaya çıkmasına neden oluyor.
EKONOMİ POLİTİKALARINA ETKİSİ NE OLUR?
Bu tür harcamalar, bütçe açığı ve kamu borçlanması üzerinde doğrudan etkili. Ekonomistler, özellikle enflasyonla mücadele sürecinde kamu harcamalarının disiplin altına alınmasının kritik olduğunu vurguluyor.
Aksi durumda mali dengelerin bozulabileceği ve yükün dolaylı olarak vatandaşlara yansıyabileceği ifade ediliyor.
Türkiye’de kamu harcamalarını kontrol altına almak amacıyla Tasarruf Tedbirleri Genelgesi son yıllarda en önemli araçlardan biri olarak öne çıktı. Ancak geçmiş veriler de benzer bir eğilimi işaret ediyor.
Daha önceki yıllarda da kırtasiye gibi gider kalemlerinde beklenen düşüş sağlanamamış, aksine artışlar kaydedilmişti. Bu durum, kamu mali yönetiminde reform ihtiyacını yeniden gündeme taşıyor.
• Tasarruf genelgesi neyi kapsıyordu?
Kamu kurumlarının belirli harcama kalemlerinde zorunlu olmadıkça gider yapmamasını öngörüyordu.
• En çok artan harcama kalemi hangisi oldu?
Kırtasiye, yayın, baskı ve büro malzemeleri harcamaları dikkat çekici şekilde arttı.
• Toplam harcama ne kadar?
Haziran 2024 – Mart 2026 döneminde yaklaşık 56,1 milyar TL harcama yapıldı.
