haberebakis.com
İzmir’in doğal yapısını koruyan kıyı bölgelerinde son günlerde dikkat çeken bir hareketlilik yaşanıyor. Özellikle insan baskısının sınırlı olduğu alanlarda yürütülen çalışmalar, hem bilimsel hem de çevresel açıdan büyük önem taşıyor. Uzman ekipler, hassas ekosistemleri yakından izlemeye alırken, elde edilen ilk bulgular bölgedeki biyolojik çeşitliliğin kritik bir eşikte olduğunu ortaya koyuyor.
AKDENİZ FOKLARI İÇİN KARABURUN VE FOÇA’DA KORUMA BAŞLADI
Sualtı Araştırmaları Derneği Akdeniz Foku Araştırma Grubu (SAD-AFAG) tarafından İzmir’in Karaburun ve Foça kıyılarında Akdeniz foklarının korunmasına yönelik kapsamlı bir çalışma başlatıldı. Proje kapsamında fokların yaşam alanları izlenirken, mağaralara yerleştirilen kameralarla türün davranışları kayıt altına alınıyor. Türkiye’de yalnızca yaklaşık 120 civarında bireyin kaldığı belirtilirken, bu nadir türün korunması için çalışmaların kritik önemde olduğu vurgulanıyor.
YAŞAM ALANLARI MERCEK ALTINDA
Araştırmalar özellikle Karaburun Yarımadası ve Foça çevresindeki doğal mağaralarda yoğunlaşıyor. Bu alanların foklar için hem barınma hem de üreme açısından hayati olduğu belirtiliyor. Kamera kayıtları, bölgede erkek, dişi ve yavru bireylerin birlikte yaşadığını ortaya koyarak umut verici veriler sundu.
SADECE 120 BİREY KALDI
Uzmanlara göre Türkiye kıyılarında yaşayan Akdeniz foklarının sayısı son derece sınırlı. Türün yılda yalnızca yaklaşık 10 yavru doğurabildiği ifade edilirken, bu durum popülasyonun kendini yenilemesini zorlaştırıyor. Küresel ölçekte de sayıları birkaç yüzle sınırlı olan bu canlılar, dünyanın en nadir memelileri arasında gösteriliyor.
EN BÜYÜK TEHDİT İNSAN FAALİYETLERİ
Kıyı bölgelerinde artan yapılaşma, turizm baskısı ve deniz kirliliği, Akdeniz foklarının yaşam alanlarını daraltıyor. Uzmanlar, özellikle mağaralara izinsiz girişlerin ve kıyı kullanımının tür üzerinde ciddi stres yarattığını belirtiyor. Mevzuat gereği, fokların yaşadığı mağaralara girişin yasak olduğu da hatırlatılıyor.
“FOKU KORUMAK KIYILARI KORUMAK DEMEK”
Çalışmayı yürüten ekipler, Akdeniz fokunun korunmasının yalnızca bir türü değil, tüm deniz ekosistemini korumak anlamına geldiğini vurguluyor. Bu nedenle yürütülen çalışmaların sadece bilimsel değil, aynı zamanda çevresel sürdürülebilirlik açısından da kritik olduğu ifade ediliyor.
Akdeniz foku (Monachus monachus), Uluslararası Doğa Koruma Birliği’ne göre kritik derecede tehlike altındaki türler arasında yer alıyor. Türkiye’de Foça bölgesi 1991 yılından bu yana fokların korunması için pilot alan olarak kabul ediliyor ve bu bölgede uzun yıllardır koruma projeleri yürütülüyor.
Türün yaşam alanları genellikle insan etkisinin az olduğu kayalık kıyılar ve mağaralardan oluşuyor. Ancak son yıllarda kıyıların yapılaşmaya açılması, bu hassas habitatları tehdit ediyor.
• Akdeniz fokları neden tehlikede? Yaşam alanlarının daralması ve insan faaliyetleri en büyük nedenler.
• Türkiye’de kaç tane kaldı? Yaklaşık 100-120 birey olduğu tahmin ediliyor.
• Koruma çalışmaları neyi hedefliyor? Türün yaşam alanlarını korumak ve popülasyonu sürdürülebilir hale getirmek.
