Nöbetçi Eczaneler
Haberebakis.com
İran’da 28 Aralık’ta hayat pahalılığına karşı başlayan ve kısa sürede hükümet karşıtı protestolara dönüşen gösteriler sürerken, Tahran yönetiminden bölgeyi yakından ilgilendiren sert bir açıklama geldi. Üst düzey bir İranlı yetkili, Reuters haber ajansına yaptığı değerlendirmede, ABD’nin İran’ı hedef alması durumunda Türkiye, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri başta olmak üzere bölgedeki ülkelerde bulunan ABD üslerinin vurulacağını bildirdiklerini söyledi. Yetkili, bu ülkelerden Washington’un olası bir müdahalesini engellemelerini istediklerini de vurguladı.
BÖLGE ÜLKELERİNE NET MESAJ
Reuters’a konuşan İranlı yetkili, Tahran’ın son dönemde artan ABD müdahale söylemlerine karşı diplomatik kanallar üzerinden bölge ülkelerini uyardığını belirtti. Açıklamaya göre İran, ABD’nin askeri bir adım atması halinde karşılığın yalnızca Washington’a değil, bölgedeki Amerikan varlığına da yansıyacağını ifade etti.
Yetkili, “Tahran, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden Türkiye’ye kadar bölgesel ülkelere, ABD’nin İran’ı hedef alması durumunda bu ülkelerdeki ABD üslerine saldırılacağını bildirdi. Bu ülkelerden Washington’un İran’a saldırmasını engellemelerini istedik” dedi.
Bu açıklama, Ortadoğu’daki askeri dengelerin ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. Bölgedeki birçok ülkede ABD’ye ait üsler bulunuyor ve bu üsler hem lojistik hem de operasyonel açıdan kritik öneme sahip.
TRUMP’IN TEHDİTLERİ GERİLİMİ TIRMANDIRDI
İran’da protestoların büyümesiyle birlikte ABD Başkanı Donald Trump’ın sık sık göstericilere destek veren açıklamalar yapması, Tahran-Washington hattındaki tansiyonu daha da artırdı. Trump’ın İran’a yönelik müdahale sinyali veren sözleri, İran yönetimi tarafından “doğrudan tehdit” olarak yorumlandı.
İranlı yetkili, bu söylemlerin yalnızca iç politikaya değil, bölgesel istikrara da zarar verdiğini savundu. Tahran’a göre, ABD’nin açıklamaları yalnızca İran’daki protestoları değil, tüm Ortadoğu’yu etkileyebilecek bir krizin fitilini ateşleyebilir.
DİPLOMATİK KANALLAR ASKIDA
Üst düzey İranlı yetkili, ABD Başkanı Trump’ın tehditlerinin ardından İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile ABD Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff arasındaki doğrudan iletişimin askıya alındığını da açıkladı.
Yetkiliye göre, nükleer anlaşmazlık başta olmak üzere birçok konuda çözüm üretmek amacıyla planlanan görüşmeler iptal edildi. İran tarafı, ABD’nin sert söylemlerinin diplomatik süreci baltaladığını savunuyor. Bu durum, taraflar arasında zaten kırılgan olan diyaloğun daha da zayıflamasına neden oldu.
İRAN’DA PROTESTOLAR BÜYÜYOR
İran’da 28 Aralık’ta başlayan protestolar, ilk etapta hayat pahalılığı ve ekonomik sorunlara karşı bir tepki olarak ortaya çıktı. Ancak kısa sürede hükümet karşıtı eylemlere ve zaman zaman şiddet olaylarına dönüştü.
Ülke genelinde birçok şehirde gösteriler düzenlenirken, güvenlik güçleri ile protestocular arasında sert çatışmalar yaşandı. İran yönetimi, bu olayları “dış müdahalelerle körüklenen kaos girişimi” olarak nitelendiriyor.
HIZLI YARGILAMA TALİMATI
İran Yargı Erki Başkanı Gulamhüseyin Muhsin Ejei, protestolar kapsamında tutuklananların bulunduğu Tahran’daki bir hapishaneyi ziyaret etti. Ejei, ölümcül şiddet olaylarına karışanlar için hızlı yargılama süreci başlatılacağını duyurdu.
Ejei, yaptığı açıklamada, “Eğer biri birini yakmış, birinin kafasını kesmiş ve birini ateşe vermişse, o zaman biz de işimizi hızlıca yapmalıyız. Gecikme caydırıcılık etkisini azaltır” ifadelerini kullandı. Bu sözler, İran’da yargı sürecinin daha sert ve hızlı işleyeceğine işaret etti.
İLK İDAM KARARI AÇIKLANDI
Tahran’da savcılar, protestolara katılan ve “devlete karşı savaş açmak” suçlamasıyla yargılanan kişiler için idam talebinde bulunacaklarını duyurdu. ABD Dışişleri Bakanlığı’nın Farsça dilindeki X hesabından yapılan paylaşımda, 26 yaşındaki Erfan Soltani’nin idam cezasına çarptırıldığı bildirildi.
Açıklamada, Erfan’ın ölüm cezası alan ilk protestocu olduğu belirtilirken, sonuncu olmayabileceği de vurgulandı. Bu gelişme, uluslararası kamuoyunda büyük yankı uyandırdı.
CAN KAYBI VE TUTUKLAMA SAYILARI
ABD merkezli sivil toplum kuruluşu İran İnsan Hakları Aktivistleri’ne (HRA) göre, gösterilerde 2 bin 403’ü protestocu, 142’si güvenlik mensubu olmak üzere toplam 2 bin 571 kişi hayatını kaybetti. En az bin 134 kişi ciddi şekilde yaralandı.
Ülkenin 31 eyaletinde, 187 şehirde yayılan protestolarda en az 18 bin 434 kişinin de tutuklandığı bildirildi. Bu rakamlar, krizin boyutunu gözler önüne seriyor.
BU GERİLİM TÜRKİYE’Yİ NASIL ETKİLEYEBİLİR?
İran’ın açıklamalarında Türkiye’nin adının da geçmesi, Ankara açısından dikkatle izlenmesi gereken bir süreci işaret ediyor. Türkiye’de bulunan ABD üsleri ve NATO kapsamındaki askeri iş birlikleri, olası bir kriz senaryosunda daha fazla gündeme gelebilir.
Uzmanlara göre, İran ile ABD arasında yaşanabilecek doğrudan bir çatışma, yalnızca iki ülkeyi değil, tüm bölgeyi etkileyebilir. Enerji hatları, ticaret yolları ve güvenlik dengeleri bu süreçten doğrudan etkilenebilir.
Tahran yönetiminin bölge ülkelerine verdiği bu mesaj, İran-ABD geriliminin yeni bir aşamaya geçtiğini gösteriyor. Diplomatik kanalların askıya alınması, askeri söylemlerin öne çıkması ve içerde artan baskılar, krizin daha da derinleşebileceğine işaret ediyor.
Peki bundan sonra ne olacak? Bölge ülkelerinin, İran’ın bu çağrısına nasıl yanıt vereceği ve Washington’un tutumunu değiştirip değiştirmeyeceği önümüzdeki günlerde netleşecek.