Nöbetçi Eczaneler
Haberebakis.com
Ortadoğu’da İran savaşı sekizinci gününe girerken bölgedeki askeri ve siyasi gerilim hızla tırmanıyor. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası Tahran yönetimi sert misilleme açıklamaları yaparken Washington yönetimi Tel Aviv’e 151,8 milyon dolarlık acil mühimmat satışına onay verdi. Aynı süreçte ABD’nin en büyük uçak gemilerinden USS Gerald R. Ford’un Kızıldeniz’e ulaştığı bildirildi.
İRAN’DAN SAVAŞA KATILAN ÜLKELERE SERT UYARI
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Mecid Takht-Revençi, Avrupa ülkeleri başta olmak üzere savaşa müdahil olabilecek ülkelere yönelik sert açıklamalarda bulundu. Revençi, İran’a yönelik saldırılara katılan herhangi bir ülkenin Tahran tarafından “meşru hedef” olarak görüleceğini ifade etti.
Revençi açıklamasında, “Herhangi bir ülke Amerika ve İsrail’e katılarak İran’a karşı saldırganlığa ortak olursa İran’ın misillemesi için de meşru hedef haline gelecektir” dedi. Bu açıklama, çatışmaların bölgesel bir savaşa dönüşme riskine dair endişeleri daha da artırdı.
TAHRAN VE TEL AVİV’DE PATLAMALAR
İsrail ordusu, İran’ın başkenti Tahran’a yönelik yeni bir geniş çaplı saldırı dalgası başlattığını duyurdu. İran’ın misilleme saldırılarının ardından ise Tel Aviv’de patlama seslerinin duyulduğu bildirildi.
Birleşmiş Milletler’de konuşan İran’ın BM Daimi Temsilcisi Emir Said İravani, ABD ve İsrail’in saldırılarında şu ana kadar 1331 İranlı sivilin hayatını kaybettiğini, binlerce kişinin de yaralandığını açıkladı. İravani, New York’taki BM merkezinde yaptığı açıklamada saldırıların uluslararası hukuku ihlal ettiğini savundu.
İRAN: BARIŞA HAZIRIZ ANCAK EGEMENLİĞİMİZDEN VAZGEÇMEYİZ
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise bazı ülkelerin arabuluculuk girişimleri başlattığını açıkladı. Pezeşkiyan, İran’ın kalıcı barıştan yana olduğunu ancak ülkenin egemenliğini savunmaktan vazgeçmeyeceklerini belirtti.
Tahran yönetimi, saldırıların devam etmesi halinde askeri karşılık vermeye devam edeceğini vurguluyor.
ABD OPERASYONLARIN SÜRESİNİ AÇIKLADI
Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt, ABD’nin İran’a yönelik askeri operasyonlarının dört ila altı hafta sürebileceğini söyledi. Leavitt, ABD’nin İran hava sahası üzerinde kontrol sağlama konusunda “önemli ilerleme kaydettiğini” iddia etti.
ABD Başkanı Donald Trump ise İran ile yapılacak herhangi bir anlaşmanın ancak “koşulsuz teslimiyet” şartıyla mümkün olacağını söyledi. Trump, ortak ABD-İsrail operasyonunun bu hedef doğrultusunda sürdürüleceğini belirtti.
ABD İSRAİL’E ACİL SİLAH SATIŞINI ONAYLADI
ABD Dışişleri Bakanlığı, İsrail’e 151,8 milyon dolar değerinde mühimmat ve askeri destek satışına onay verdiğini açıkladı. Kararın bölgedeki gelişmeler nedeniyle “acil durum” kapsamında alındığı bildirildi.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, yapılan değerlendirmeler sonucunda satışın gecikmeden gerçekleştirilmesi gerektiğine karar verildiğini ifade etti.
Açıklamada, söz konusu satışın ABD’nin dış politika ve ulusal güvenlik hedefleriyle uyumlu olduğu vurgulandı. Paket kapsamında BLU-110A/B tipi genel amaçlı bombalar ile çeşitli lojistik ve teknik destek hizmetlerinin yer aldığı bildirildi.
TRUMP SAVUNMA ŞİRKETLERİYLE GÖRÜŞTÜ
Silah satış kararının ABD Başkanı Donald Trump’ın Beyaz Saray’da savunma sanayi şirketlerinin yöneticileriyle yaptığı toplantının ardından geldiği belirtildi. Görüşmede İran ile devam eden çatışma ortamında silah üretiminin artırılması konusu ele alındı.
Trump toplantı sonrası yaptığı açıklamada, mevcut askeri operasyonlarda kullanılan “Exquisite Class” silahlarının üretiminin dört kat artırılması konusunda savunma şirketleriyle anlaşmaya varıldığını söyledi.
ABD’li savunma şirketi Lockheed Martin ise sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada kritik mühimmat üretimini artırma kararını doğruladı.
SAVAŞ NE KADAR SÜRECEK?
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Pentagon’da düzenlediği basın toplantısında İran’a yönelik operasyonların “henüz başlangıç aşamasında olduğunu” söyledi. Hegseth, ABD’nin operasyonları sürdürebilecek yeterli mühimmat stokuna sahip olduğunu ifade etti.
Politico’nun haberine göre ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran operasyonlarını en az 100 gün sürdürebilmek için Pentagon’dan daha fazla istihbarat personeli talep etti. Talebin Florida eyaletindeki Tampa kentinde bulunan CENTCOM karargâhına ek askeri personel gönderilmesini içerdiği belirtiliyor.
Bu gelişme, savaşın birkaç hafta ile sınırlı kalmayabileceği ve sonbahara kadar devam edebileceği yönündeki değerlendirmeleri güçlendirdi.
SAVAŞIN MALİYETİ HIZLA ARTIYOR
Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nin (CSIS) verilerine göre savaşın ilk 100 saatinde ABD’nin askeri operasyonlara yaptığı harcama yaklaşık 3,7 milyar dolar oldu.
Uzmanlara göre savaşın uzaması halinde Washington yönetimi savunma bütçesinde ek finansman talep etmek zorunda kalabilir.
Foreign Policy ve Al Jazeera’da yayımlanan analizlerde ise hava saldırılarıyla İran’daki siyasi sistemin çökertilmesinin oldukça zor olduğu belirtiliyor. Analistler, İran’ın geniş coğrafyası ve karmaşık siyasi yapısının rejim değişikliği senaryolarını zorlaştırdığı görüşünde.
SAVAŞIN SİYASİ BOYUTU: TRUMP İÇİN ZOR DENKLEM
İstanbul Bilgi Üniversitesi öğretim üyesi Mehmet Ali Tuğtan’a göre ABD Başkanı Donald Trump uzun süreli bir savaşa girmek istemiyor. Tuğtan, ABD’de yaklaşan ara seçimlerin Trump yönetimi üzerinde siyasi baskı oluşturduğunu belirtiyor.
Tuğtan’a göre Trump yönetimi bir yandan İsrail’i ve Körfez müttefiklerini korumaya çalışırken diğer yandan savaşın ekonomik maliyetlerini kontrol altında tutmak zorunda.
Uzmanlar, Washington’ın bir süre sonra askeri başarıya dayalı bir “siyasi zafer” ilan ederek savaşı sınırlı tutmaya çalışabileceğini değerlendiriyor.
ORTADOĞU’DA BÖLGESEL SAVAŞ RİSKİ VAR MI?
İran ile İsrail arasındaki savaşın Lübnan, Suriye ve Körfez ülkelerine yayılma ihtimali uluslararası kamuoyunda ciddi endişe yaratıyor. İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, operasyonların yeni bir aşamaya geçtiğini ve İran’ın askeri kapasitesini daha da zayıflatmayı hedeflediklerini açıkladı.
Bölgedeki gelişmeler, Ortadoğu’daki mevcut gerilimin daha geniş çaplı bir bölgesel savaşa dönüşebileceği yönündeki senaryoları güçlendiriyor.
Diplomatik girişimlerin sonuç verip vermeyeceği ve çatışmaların daha geniş bir savaşa dönüşüp dönüşmeyeceği önümüzdeki günlerde atılacak siyasi ve askeri adımlara bağlı olacak.