Haberebakis.com
Giresun’da Harşit Çayı’na yıllardır zehir akıttığı iddialarıyla gündeme gelen AKP Iğdır Milletvekili Cantürk Alagöz’e ait bakır madeni için kritik bir karar alındı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Alagöz Madencilik’in kapasite artışı projesine ÇED olumlu kararı verdi. Kararla birlikte maden sahasının üretimi, atık depolaması ve işletme alanı katlanarak büyüyecek.
BAKANLIKTAN ÇED ONAYI
Alagöz Madencilik’e ait bakır madeninin genişletilmesine ilişkin proje, Bakanlık tarafından onaylandı. Daha önce defalarca para cezası alan ve çevre ihlalleriyle gündeme gelen maden için verilen bu karar, bölgedeki çevre tartışmalarını yeniden alevlendirdi. ÇED olumlu kararıyla birlikte projenin önündeki en büyük yasal engel de kaldırılmış oldu.
6 KÖYÜ KAPSIYOR
Proje, Giresun’un Doğankent, Tirebolu ve Görele ilçelerine bağlı 6 köyü kapsayan geniş bir alanda yürütülecek. Orman vasfındaki toplam 1045 hektarlık sahada hayata geçirilmesi planlanan yatırımın bedeli 255 milyon 118 bin TL olarak açıklandı. Bölge, tarım ve hayvancılığın yanı sıra su kaynakları açısından da kritik öneme sahip.
ÜRETİM 20 KAT
ÇED dosyasına göre kapasite artışıyla üretim rakamları dikkat çekici biçimde yükselecek. Yeraltı ocağında yıllık üretim 45 bin tondan 912 bin tona çıkarılacak. Flotasyon tesisinde üretim 90 bin tondan 432 bin tona, kırma-eleme tesisinde ise 364 bin 800 tondan 432 bin tona ulaşacak. Projenin ekonomik ömrü 20 yıl olarak belirlendi.
SU KAYNAĞI TARTIŞMASI
Tesisin proses ve kullanma suyu ihtiyacı Derindere Deresi’nden karşılanacak. Devlet Su İşleri, işletmeye saatte 45 metreküp su kullanım izni verdi. Derindere, Harşit Çayı’nın kollarından biri olması nedeniyle karar, bölgedeki su güvenliği açısından da riskli görülüyor. Atık depolama alanlarından sızabilecek kirleticilerin Harşit Çayı, Derindere, Kuzgun ve Kozan derelerini etkileme ihtimalinin yüksek olduğu ÇED raporunda da yer aldı.
158 BİN AĞAÇ KESİMİ
Proje kapsamında toplam 158 bin 550 ağacın kesileceği belirtildi. Bu kesim, bölgenin orman dokusunda ciddi bir tahribat anlamına geliyor. Ayrıca planlanan patlatmaların heyelan ve kaya düşmesi riskini artırabileceği vurgulandı. Aynı bölgede geçmiş yıllarda yapılan yol çalışmasında Kuzgun Deresi’nin akışını durduran bir toprak kayması yaşandığı resmi kayıtlara geçmişti.
HARŞİT ÇAYI TEHLİKEDE
Harşit Çayı, bölge halkı tarafından içme suyu, sulama, hayvancılık ve balıkçılık amacıyla kullanılıyor. ÇED dosyasında dahi olası sızıntıların su kaynaklarını kirletme riskine dikkat çekilmesi, kararın çevresel sonuçlarına ilişkin endişeleri artırdı.
GEÇMİŞ İHLALLER DOSYADA
Alagöz Madencilik’e ait sahada geçmişte ÇED süreci tamamlanmadan kaçak atık havuzları yapıldığı, yağışlı günlerde bu havuzların taştığı ve kimyasal atıkların Harşit Çayı’na karıştığı iddiaları kamuoyuna yansımıştı. Derelerin siyaha aktığı, toprak ve su kaynaklarında ağır metal kirliliği tespit edildiği yönündeki bulgulara rağmen şirkete yalnızca idari para cezaları uygulanmış, faaliyetler durdurulmamıştı.
UYARILAR DİKKATE ALINMADI
Geçtiğimiz aylarda basına yansıyan belgelerde, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü’nün 2022 yılında “Aşırı yağışta atık havuzu patlayabilir” uyarısında bulunduğu ortaya çıkmıştı. Buna rağmen gerekli önlemlerin alınmadığı ve çevresel risklerin göz ardı edildiği iddia edildi.
ÇED olumlu kararının ardından projenin hızla hayata geçirilmesi bekleniyor. Bölge halkı ve çevre örgütleri ise Harşit Çayı ve çevresindeki ekosistemin geri dönülmez zararlar görebileceği uyarısında bulunuyor. Sürecin yargıya taşınıp taşınmayacağı önümüzdeki günlerde netleşecek.
