Nöbetçi Eczaneler
haberebakis.com
Modern yaşamın vazgeçilmezlerinden biri olan uzun süreli oturma alışkanlığı, yıllardır sağlık riskleriyle ilişkilendiriliyor. Ancak son araştırmalar, sadece ne kadar oturduğunuzun değil, otururken ne yaptığınızın da kritik olduğunu ortaya koyuyor. Özellikle hareketsiz geçirilen zamanın niteliği, beyin sağlığı açısından belirleyici bir faktör haline geldi.
BİLİMSEL ARAŞTIRMA GERÇEĞİ ORTAYA KOYDU
İsveç’te yapılan ve American Journal of Preventive Medicine dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, otururken yapılan aktiviteler demans riskini doğrudan etkiliyor. Zihinsel olarak pasif şekilde geçirilen oturma süresinin (örneğin uzun süre televizyon izlemek), demans riskini artırabileceği; buna karşılık okuma, çalışma gibi zihni aktif tutan faaliyetlerin bu riski önemli ölçüde azalttığı tespit edildi.
19 YILLIK DEV TAKİP: 20 BİNDEN FAZLA KİŞİ
Araştırma kapsamında 35-64 yaş aralığındaki 20 binden fazla kişi yaklaşık 19 yıl boyunca takip edildi. Katılımcıların oturma alışkanlıkları, fiziksel aktiviteleri ve yaşam tarzları detaylı şekilde incelendi. Elde edilen veriler, demans teşhisleriyle karşılaştırılarak analiz edildi.
PASİF VE AKTİF OTURMA ARASINDA KRİTİK FARK
Bilim insanları, tüm hareketsiz davranışların aynı olmadığını vurguluyor. Televizyon izlemek gibi düşük zihinsel etkileşim gerektiren aktiviteler “pasif oturma” olarak tanımlanırken; okuma, yazma veya ofis işi gibi faaliyetler “aktif oturma” kategorisinde değerlendiriliyor. Araştırmaya göre aktif oturma alışkanlıkları, demans riskinde “önemli bir azalma” ile ilişkilendirildi.
UZMANLARDAN ÇARPICI UYARI
Araştırmanın yürütücülerinden bilim insanları, oturmanın tek başına zararlı olmadığını ancak beynin nasıl kullanıldığının belirleyici olduğunu ifade ediyor. Buna göre fiziksel olarak hareketsiz olunsa bile zihinsel olarak aktif kalmak, beyin sağlığını korumada kritik rol oynuyor.
GÜNLÜK HAYATTA FARK ETMEDEN YAPILIYOR
Uzmanlara göre özellikle ekran karşısında geçirilen uzun saatler, fark edilmeden riski artırabiliyor. Günümüzde iş, eğlence ve sosyal hayatın büyük bölümünün ekranlara taşınması, bu alışkanlığı daha da yaygın hale getiriyor. Bu nedenle sadece hareket etmek değil, zihinsel olarak da aktif kalmak gerekiyor.
Demans, beynin düşünme, hatırlama ve karar verme gibi temel işlevlerinin zamanla bozulmasıyla ortaya çıkan bir sendrom olarak biliniyor. En yaygın nedeni Alzheimer hastalığı olan bu durum, yaşam tarzı faktörleriyle yakından ilişkili. Fiziksel hareketsizlik, kötü beslenme ve zihinsel uyarım eksikliği gibi etkenler risk faktörleri arasında yer alıyor.
• Oturmak tek başına demans nedeni mi?
Hayır. Ancak otururken yapılan pasif aktiviteler riski artırabiliyor.
• Hangi oturma alışkanlıkları daha güvenli?
Okuma, yazma, çalışma gibi zihni aktif tutan aktiviteler daha koruyucu kabul ediliyor.
• Demans riskini azaltmak için ne yapılmalı?
Hem fiziksel olarak hareketli kalmak hem de zihinsel aktiviteleri artırmak öneriliyor.