haberebakis.com
Güney Kafkasya’nın dağlık bölgelerinde yürütülen arkeolojik çalışmalar sırasında ortaya çıkarılan taş bloklar, bilim insanlarını uzun süre meşgul etti. Mezar höyüklerinin içinde ve çevresinde bulunan bu taşların üzerindeki işaretler ilk etapta çözülemedi. Ancak yapılan detaylı incelemeler, bu sembollerin sıradan olmadığını gösterdi.
4 BİN YILLIK SIR ÇÖZÜLDÜ
Gürcistan’daki Zurtaketi bölgesinde yapılan araştırmalarda, yaklaşık 4 bin yıl öncesine ait taş levhalar incelendi. Araştırmacı Levan Losaberidze’nin çalışmasına göre bu işaretlerin, antik Trialeti kültürüne ait olduğu ve “ölülerden gelen mesaj” olarak yorumlandığı ortaya kondu.
MEZARLARDA 265 GİZEMLİ TAŞ BULUNDU
Araştırmalar sırasında mezar höyüklerinde toplam 265 adet işlenmiş taş tespit edildi. Bu taşların büyük bölümü yıllar önce yapılan kazılarda bulunmuş ancak kayıtların çoğu kaybolmuştu. Günümüze ulaşan sınırlı veri üzerinden yapılan analizler, bu kültürün düşündüğümüzden çok daha gelişmiş bir sistem kurduğunu gösterdi.
SADECE RİTÜEL DEĞİL, KAYIT SİSTEMİ
Taşların üzerindeki semboller incelendiğinde iki farklı anlam ortaya çıktı. Bir yanda dini ritüelleri simgeleyen hayvan figürleri ve geometrik şekiller bulunurken, diğer yanda ise çizgisel işaretler dikkat çekti. Bu işaretlerin, çalışanların ne kadar süre çalıştığını gösteren ilkel bir “mesai cetveli” olduğu değerlendiriliyor.
TARİHİN İLK “İŞ TAKİP SİSTEMİ” OLABİLİR
Uzmanlara göre bu keşif, insanlık tarihindeki en erken organize iş gücü kayıtlarından biri olabilir. Taşlara kazınan çizgiler, farklı grupların mezar inşasında harcadığı zamanı kayıt altına alıyordu. Bu durum, o dönemde bile gelişmiş bir iş bölümü ve organizasyon olduğunu ortaya koyuyor.
1500 YIL BOYUNCA ORTAK KÜLTÜR
Araştırmalar, bu sembollerin sadece tek bir bölgeye ait olmadığını da gösterdi. Aynı işaretlerin Gürcistan, Ermenistan ve Azerbaycan’daki farklı alanlarda da kullanıldığı ve yaklaşık 1500 yıl boyunca ortak bir kültürel dil oluşturduğu belirlendi.
Kafkasya bölgesi, tarih öncesi dönemlerden itibaren farklı kültürlerin kesişim noktası olarak biliniyor. Trialeti kültürü ise özellikle metal işçiliği ve anıtsal mezar yapılarıyla öne çıkıyor. Son keşif, bu toplumların sadece sanatsal değil, aynı zamanda idari ve ekonomik anlamda da ileri bir düzeyde olduğunu ortaya koyuyor.
• “Ölülerden mesaj” ifadesi ne anlama geliyor?
Bu ifade mecazi olarak kullanılıyor; taşlardaki işaretler geçmişte yaşayan insanların bıraktığı kayıtları temsil ediyor.
• Bu taşlar ne amaçla kullanılmış?
Hem dini ritüelleri göstermek hem de iş gücü ve çalışma süresini kayıt altına almak için kullanılmış.
• Keşif neden önemli?
Çünkü bu bulgular, insanlık tarihindeki en eski organizasyon ve kayıt sistemlerinden birine işaret ediyor.
