haberebakis.com
Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bağlı Mali Suçları Araştırma Kurulu’nun (MASAK) finansal işlemlerde şeffaflığı artırmayı hedefleyen yeni düzenlemesi yürürlüğe girmek üzere. 1 Ocak 2026 itibarıyla 200 bin TL ve üzerindeki EFT, havale ve nakit işlemlerinde, işlem yapan kişilerden paranın kaynağı ve transferin gerekçesine ilişkin açık beyan talep edilecek. Düzenleme, kayıt dışı ekonomiyle mücadele ve yüksek tutarlı para hareketlerinin izlenebilirliğini artırmayı amaçlıyor.
PARA TRANSFERLERİNDE YENİ DÖNEM
MASAK tarafından hazırlanan Genel Tebliğ kapsamında, yılbaşından itibaren bankalar ve finansal kuruluşlar aracılığıyla yapılan yüksek tutarlı para transferlerinde açıklama zorunluluğu getiriliyor. Buna göre, 200 bin TL ve üzerindeki tüm EFT, havale ve nakit işlemleri, işlem gerekçesi belirtilmeden gerçekleştirilemeyecek. Uygulamanın, finansal sistemde şeffaflığı güçlendirmesi hedefleniyor.
KADEMELİ BEYAN SİSTEMİ NASIL İŞLEYECEK?
Yeni düzenleme, işlem tutarına göre kademeli bir beyan sistemi öngörüyor.
200 bin TL ile 2 milyon TL arasındaki işlemlerde, transferin mahiyetine ilişkin kısa açıklama yapılması zorunlu olacak.
2 milyon TL ile 20 milyon TL arasındaki işlemlerde “Nakit İşlem Beyan Formu” doldurulacak.
20 milyon TL’yi aşan para transferlerinde ise bu form, detaylı açıklamalar ve işlemi destekleyen belgelerle birlikte hazırlanacak.
Bu yapı sayesinde, yüksek tutarlı para hareketlerinin kaynağı ve amacı daha net şekilde izlenebilecek.
KAYIT DIŞI EKONOMİYLE MÜCADELE HEDEFİ
Düzenlemenin temel hedeflerinden biri kayıt dışı ekonomiyle etkin mücadele. MASAK yetkilileri, yüksek tutarlı para transferlerinin büyük bölümünün yeterli açıklama olmadan yapılmasının, finansal sistemde risk oluşturduğuna dikkat çekiyor. Yeni uygulamayla birlikte, şüpheli para hareketlerinin erken aşamada tespit edilmesi amaçlanıyor.
FATF STANDARTLARINA UYUM VURGUSU
MASAK’tan yapılan açıklamada, düzenlemenin uluslararası mali şeffaflık standartlarıyla uyumlu olduğu belirtildi. Açıklamada, Mali Eylem Görev Gücü’nün (FATF) üye ülkelerde uyguladığı yaklaşımların dikkate alındığı ifade edildi.
Açıklamada şu değerlendirmeye yer verildi:
“EFT, havale ve nakit işlemlerin izlenmesine yönelik olarak, risk bazlı analizler, Ulusal Risk Değerlendirmesi Raporu ve ülke örnekleri dikkate alınarak Genel Tebliğ Taslağı hazırlanmıştır.”
BANKA VE FİNANS KURULUŞLARINA YENİ YÜKÜMLÜLÜKLER
Yeni düzenlemeyle birlikte bankalar, ödeme kuruluşları ve elektronik para şirketleri de önemli sorumluluklar üstlenecek. Para transferi sırasında müşterilere, işlemin amacını beyan edebilecekleri hazır başlıklar sunulacak.
Bu başlıklar arasında;
gayrimenkul alım ödemesi,
motorlu taşıt alım ödemesi,
borç verme veya borç ödeme,
hediye, bağış ve yardım,
vergi, resim ve harç ödemeleri,
sağlık, sigorta ve tazminat ödemeleri,
avukatlık, danışmanlık ve müşavirlik hizmetleri,
kripto ve dijital varlık işlemleri,
şans oyunları ve bahis ödemeleri
yer alacak.
“ÖDEME” VE “BORÇ” AÇIKLAMASI TARİH OLUYOR
1 Ocak 2026’dan itibaren, havale ve EFT işlemlerinde “ödeme”, “para” veya “borç” gibi genel ifadelerle transfer yapılması mümkün olmayacak. Listede yer alan başlıklara uymayan işlemler için “diğer” seçeneği işaretlenecek ve en az 20 karakterden oluşan açıklama girilmesi zorunlu olacak.
BAZI İŞLEMLER KAPSAM DIŞINDA TUTULDU
Tebliğe göre, kamu kurumlarının kendi işlemleri, bankaların kendi aralarındaki transferler ve ATM üzerinden yapılan düşük tutarlı işlemler, yeni beyan yükümlülüğünün dışında bırakıldı. Bu istisnalarla, günlük bankacılık işlemlerinin aksatılmaması hedefleniyor.
BU DÜZENLEME VATANDAŞI NASIL ETKİLEYECEK?
Uzmanlara göre düzenleme, bireysel kullanıcılar açısından alışkanlık değişikliği gerektirecek ancak uzun vadede finansal güvenliği artıracak. Özellikle yüksek tutarlı para transferi yapan kişilerin, işlemlerini belge ve gerekçeyle desteklemesi gerekecek.
ŞEFFAFLIK ODAKLI BİR ADIM
MASAK’ın yeni tebliği, Türkiye’de finansal işlemlerde şeffaflığı artırmaya yönelik önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe girmesi planlanan uygulamayla birlikte, para transferlerinde gerekçesiz işlem dönemi sona erecek.
