36 yaşındaki amatör dedektörcü David Moss, Galler tarihinin en büyük arkeolojik hazine keşfine imza attı. Arkadaşı Ian Nicholson ile yaptığı arama sırasında iki kil çömlek dolusu Roma dönemine ait yaklaşık 15 bin adet sikke buldu. Moss, bulduğu hazinenin çalınmaması için üç gece boyunca arabasında uyuyarak nöbet tuttu.
TARİHİ KEŞFİN HİKÂYESİ
İngiltere’nin Cheshire bölgesinden gelen David Moss, uzun süredir hobi olarak metal dedektörüyle arazi taramaları yapıyordu. Arkadaşı Ian Nicholson ile birlikte yaptığı son aramada, neredeyse umutlarını yitirdikleri anda dedektör güçlü bir sinyal verdi.
BBC’ye konuşan Moss, o anları “Gerçekten bir işaretti. Devam ettik ve ortaya çıkan şey, hayal edebileceğim her şeyin ötesindeydi” sözleriyle anlattı.
İKİ KİL ÇÖMLEK İÇİNDE 15 BİN ROMA SİKKESİ
Kazı alanında yapılan çalışmada toprağın yaklaşık 30 santimetre altında iki kil çömlek bulundu. Çömleklerin içinden Roma dönemine ait yaklaşık 15 bin gümüş sikke çıktı.
Uzmanlara göre, bu keşif Galler’de bugüne kadar ortaya çıkarılan en büyük Roma hazinesi olma özelliği taşıyor.
ÜÇ GECE ARABASINDA UYUYARAK KORUDU
Moss, bulduğu sikkeleri yerel makamlara bildirdikten sonra Cardiff Ulusal Müzesi’ne teslim etmek üzere dört saatlik bir yolculuğa çıktı. Hazinenin çalınabileceğinden endişe eden Moss, teslim süreci tamamlanana kadar üç geceyi aracında geçirerek uyudu.
“O kadar değerliydi ki gözümü kırpmaya bile korktum. Sanki tarihin içinde uyuyordum,” diyerek duygularını dile getirdi.
UZMANLAR: “BENZERİ GÖRÜLMEMİŞ BİR KEŞİF”
Güney Galler ve Monmouthshire Nümizmatik Derneği Başkanı Anthony Halse, keşfin “Galler’de bugüne dek bulunan en büyük Roma hazinesi” olduğunu söyledi.
Uzmanlar, sikkelerin yaklaşık 2.000 yıllık olduğunu ve Roma İmparatorluğu dönemine ait bulunduğunu belirtiyor. İncelemelere göre, toplam sikke sayısı 15 bine kadar çıkabilir.
YASAL SÜREÇ VE MADDİ DEĞER
1996 tarihli “Hazine Yasası”na göre Galler’de bu tür arkeolojik buluntular Kraliyetin malı sayılıyor. Ancak yasa, keşfi yapan kişi ve arazinin sahibine maddi ödül verilmesini öngörüyor.
Bu durumda, Cardiff Ulusal Müzesi veya başka bir kurum hazineyi koleksiyonuna katmak isterse, sikkeleri satın almak zorunda kalacak. Satın alımın gerçekleşmesi halinde elde edilen gelir, David Moss ve arazinin sahibi arasında paylaştırılacak.
GALLER TARİHİ İÇİN YENİ BİR SAYFA
Cardiff Ulusal Müzesi yetkilileri, keşfi “tarihi bir dönüm noktası” olarak nitelendirdi. Uzmanlar, Roma dönemine ait bu kadar çok sikkeden elde edilecek bilgilerin, Galler’in antik dönemdeki ticaret ağlarını ve ekonomik yapısını aydınlatacağını belirtiyor.
Cardiff Ulusal Müzesi, sikkelerin analiz ve tasnif sürecinin ardından kalıcı sergilerde yer alacağını açıkladı.
David Moss’un ise, Galler yasalarına göre “ulusal mirasa katkı sağlayan birey” olarak özel bir ödüle layık görülmesi bekleniyor.
