Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından onaylanan kapasite artışı projesiyle tesisin sınırları katlanarak büyüyecek ve bölgedeki on binlerce ağacın kesilmesinin önü açılacak. Çevre derneklerinin ve yerel halkın büyük tepki gösterdiği, yeni bir çevre felaketi uyarısı yaptığı projenin detayları ise korkutucu boyutlara ulaştı. İşte bölgenin kaderini değiştirecek o kararın ve milyarlık projenin kan donduran detayları…
haberebakis.com
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Nurol Holding bünyesinde yer alan TÜMAD Madencilik’in Balıkesir’in İvrindi ilçesinde, İzmir sınırındaki Kozak Yaylası ve Madra Dağı üzerinde işlettiği İvrindi Altın ve Gümüş Maden Ocağı ile Cevher Zenginleştirme Tesisi için “ÇED Olumlu” kararı verdi. Bakanlığın bu onayı ile şirketin mevcut ÇED alanı 835 hektardan 1.287 hektara fırlarken, kapasite genişletme çalışmaları kapsamında bölgede tam 66 bin ağaç kesilecek. Siyanürle ayrıştırma yönteminin (yığın liç) kullanıldığı devasa maden sahasında yığın liç alanı da 83 hektardan 257 hektara kadar çıkarılarak neredeyse üç katına ulaştırılacak.
KAPASİTE VE PROJE BÜTÇESİ KATLANDI
TÜMAD Madencilik, Madra Dağı’nın orman ve tarım arazileri üzerinde kalan bu devasa kapasite artışı hamlesi için tam 4,5 milyar TL bütçe ayırdı. Yapılan resmi başvurunun kabul edilmesiyle birlikte, mevcut yıllık 22 milyon 432 bin tonluk kazı miktarı yıllık 29 milyon 788 bin 270 tona yükselecek. En çok korkutan alanlardan biri olan yığın liç tesisinin yıllık kapasitesi ise yıllık 7 milyon 760 bin tondan tam 15 milyon 500 bin tona çıkarılarak iki katına ulaştırılacak. Şirket, 9 yıllık toplam maden ömrü boyunca bölgeden 115 milyon tonun üzerinde cevher çıkarmayı hedefliyor.
SİYANÜR KABUSU VE İLİÇ BENZETMESİ
Maden ocağında altın ve gümüş elementlerinin ayrıştırılması amacıyla yığın liç, yani siyanürle yıkama yöntemi kullanılıyor. Rezerv sahasında cevherin ortalama tenörünün altın için ton başına 0,39 gram, gümüş için ise ton başına 0,83 gram olduğu açıklandı. Toplamda 1 ile 1,1 milyon ons altın eşdeğeri üretim planlanan tesis için çevre örgütleri alarm durumuna geçti. Gerçekleştirilen halkın katılımı toplantılarında ve ÇED süreçlerinde seslerini yükselten çevre dernekleri, mevcut işletmenin doğaya verdiği zararlara dikkat çekerek kapasite artışının bölgeyi geri dönülemez bir felakete sürükleyeceğini belirtti. Aktivistler, projenin bu haliyle yeni bir “İliç faciası” doğurabileceği konusunda sert uyarılarda bulundu.
ON BİNLERCE AĞAÇ KATILEDİLECEK
Doğal yapısı ve fıstık çamı üretimiyle Ege Bölgesi’nin en önemli oksijen depolarından biri olan Kozak Yaylası sınırındaki bu büyüme, tam anlamıyla bir orman kıyımına yol açacak. Proje tanıtım dosyasındaki verilere göre, genişleme sahalarının açılması için tam 66 bin ağaç motorlu testerelerle kesilecek. Madenci şirket, kesilecek bu devasa miktardaki ağaca karşılık bölgeye 166 bin yeni fidan dikmeyi taahhüt etti. Ancak çevre savunucuları, yüzlerce yıllık ekosistemin ve yerleşik orman yapısının fidan dikme vaatleriyle geri getirilemeyeceğini, altüst olan yeraltı su dengesinin ve toprak yapısının bölgedeki tarımı tamamen bitireceğini savunuyor.
YASAMA SÜRECİ VE BÜTÇE DİSİPLİNİNİN TARİHSEL GEÇMİŞİ
Maden projesinin genişleme sahası olan Madra Dağı ve Kozak Yaylası bölgesi, İzmir ile Balıkesir illerinin sınır hattında yer alıyor. Yüzyıllardır fıstık çamı üretimi, hayvancılık ve ekolojik tarımla geçinen yerel halk, son on yılda bölgeye yerleşen maden şirketlerinin faaliyetleri nedeniyle sürekli bir çevre mücadelesi veriyor. TÜMAD Madencilik tarafından Mart 2025 itibarıyla yığın liç tesisinin 39,1 milyon tonluk kısmının fiili olarak kullanıldığı, yeni kararla toplam kapasitenin 155,3 million tona ulaşacağı öğrenildi. Ege’nin çevre davalarında sembolleşen bölge, Türkiye’deki vahşi madencilik tartışmalarının da tam merkezinde yer alıyor.
Kozak Yaylası maden projesinde kaç ağaç kesilecek? Onaylanan yeni kapasite artışı projesi doğrultusunda maden sahasını genişletmek amacıyla bölgede tam 66 bin ağaç kesilecektir.
Maden sahasında hangi ayrıştırma yöntemi kullanılıyor? Tesis bünyesinde çıkarılan altın ve gümüş cevherlerini ayrıştırmak amacıyla çevre örgütlerinin büyük tepki gösterdiği siyanürlü yığın liç yöntemi uygulanmaktadır.
Genişleme projesinin toplam bütçesi ne kadar? TÜMAD Madencilik tarafından hayata geçirilecek olan bu devasa kapasite artışı ve tesis büyütme projesi için toplamda 4,5 milyar TL bütçe ayrılmıştır.
