Nöbetçi Eczaneler
haberebakis.com
Beyin sağlığı üzerine yapılan uzun soluklu araştırmalar, yaşam tarzının ileri yaşlardaki bilişsel performans üzerinde belirleyici olduğunu ortaya koyuyor. Özellikle orta yaş döneminde edinilen alışkanlıkların, ilerleyen yıllarda ortaya çıkabilecek ciddi hastalıkların seyrini değiştirebildiği belirtiliyor. Yeni yayımlanan kapsamlı bir çalışma ise bu süreci doğrudan etkileyen üç kritik faktöre dikkat çekerek, bilim dünyasında önemli bir tartışma başlattı.
ABD’de yürütülen geniş kapsamlı araştırmaya göre, normal kan basıncına sahip olmak, tip 2 diyabetin bulunmaması ve sigara kullanmamak bunama riskini ortalama 13 yıl geciktirebiliyor. Araştırma kapsamında yaklaşık 12 bin kişi uzun yıllar boyunca takip edilirken, bu üç risk faktöründen uzak duran bireylerin demans geliştirmeden çok daha uzun süre yaşadığı belirlendi.
ÜÇ FAKTÖR BEYİN SAĞLIĞINI BELİRLİYOR
Araştırmanın en çarpıcı sonucu, bu üç faktörün birlikte etkisinin oldukça güçlü olması oldu. Hiçbir risk faktörü taşımayan bireylerin, üçüne birden sahip olanlara göre ortalama 13 yıl daha uzun süre bunama yaşamadan hayatını sürdürdüğü tespit edildi.
Uzmanlar, özellikle orta yaş döneminin kritik olduğunu vurguluyor. Bu dönemde alınacak önlemlerin, ilerleyen yıllarda ortaya çıkabilecek bilişsel gerilemeyi ciddi ölçüde geciktirebileceği ifade ediliyor.
RİSK FAKTÖRLERİ ARTTIKÇA TEHLİKE BÜYÜYOR
Araştırmada risk faktörlerinin sayısı arttıkça demanssız yaşam süresinin belirgin şekilde azaldığı ortaya kondu. Buna göre:
- Tek risk faktörü olanlarda süre düşüyor
- İki faktörle daha da kısalıyor
- Üç faktörün bir arada olması ise en yüksek risk grubunu oluşturuyor
Bu tablo, yaşam tarzı değişikliklerinin yalnızca genel sağlık değil, doğrudan beyin fonksiyonları üzerinde de etkili olduğunu gösteriyor.
UZMANLARDAN KRİTİK UYARI
Araştırmayı yürüten uzmanlar, bireylerin özellikle 45 yaşından itibaren damar sağlığına dikkat etmesi gerektiğini vurguluyor. Sigaranın bırakılması, kan basıncının kontrol altında tutulması ve diyabet riskinin önlenmesi, uzun vadede beyin sağlığını koruyan en önemli adımlar arasında gösteriliyor.
Bu öneriler, yalnızca hastalığı tedavi etmeye değil, ortaya çıkmadan önce önlemeye odaklanan yeni sağlık yaklaşımının da bir parçası olarak değerlendiriliyor.
KADINLAR VE ERKEKLER ARASINDA FARK
Araştırmada dikkat çeken bir diğer bulgu ise demanssız yaşam süresinin kadınlarda daha uzun olması oldu. Ayrıca bazı demografik gruplar arasında da farklılıklar bulunduğu ifade edildi.
Bu durumun genetik, yaşam tarzı ve sağlık hizmetlerine erişim gibi çok sayıda faktörle ilişkili olabileceği değerlendiriliyor.