Haberebakis.com
Atlantik Okyanusu’ndaki Bermuda, uzun süredir doğaüstü iddialarla anılan Şeytan Üçgeni’nin merkezinde yer alsa da bu kez bilimsel bir keşifle gündeme geldi. Bilim insanları, volkanik faaliyetlerin bitmesinden sonra normalde batması gereken adanın neden hâlâ ayakta olduğunu jeolojik verilerle açıklamaya çalıştı.
OLAĞANDIŞI KAYA KATMANI
Geophysical Research Letters dergisinde yayımlanan yeni bir çalışmaya göre, Bermuda’nın altındaki okyanus kabuğunun hemen altında alışılmışın dışında bir kaya katmanı bulunuyor. Araştırmacılar, bu yapının adayı milyonlarca yıldır yukarıda tutan temel unsur olduğunu değerlendiriyor.
DÜNYADA BENZERİ YOK
Çalışmada söz konusu kaya katmanının yaklaşık 20 kilometre kalınlığa sahip olduğu belirlendi. Bu kalınlık, bugüne kadar incelenen benzer jeolojik oluşumlarla kıyaslandığında istisnai bir seviyeye işaret ediyor.
SİSMİK DALGALARLA GÖRÜNTÜLENDİ
Carnegie Science’tan sismolog William Frazer ile Yale Üniversitesi’nden Jeffrey Park’ın öncülük ettiği ekip, Bermuda’nın alt yapısını incelemek için dünya genelinde meydana gelen 396 büyük depremin oluşturduğu sismik dalgaları analiz etti. Bu veriler sayesinde, adanın yaklaşık 50 kilometre derinliğe kadar uzanan yeraltı yapısının dikey bir kesiti çıkarıldı.
DÜŞÜK YOĞUNLUKLU YAPI
Analizler, çevredeki kayaçlara kıyasla daha düşük yoğunluklu ve kalın bir katmanın varlığını ortaya koydu. Bilim insanlarına göre bu yapı, Bermuda’nın bulunduğu okyanus kabuğunu çevresine göre yaklaşık 500 metre daha yukarıda tutuyor.
MANTO YERİNE FARKLI BİR KATMAN
Araştırmanın yazarlarından Frazer, normal şartlarda okyanus kabuğunun altında doğrudan mantonun yer almasının beklendiğini belirtti. Frazer, “Bermuda’da ise kabuğun hemen altında, levhanın içine yerleşmiş farklı bir katman görüyoruz” ifadelerini kullandı.
VOLKANİK SÜREÇLERİN MİRASI
Uzmanlara göre, son volkanik patlamalar sırasında bazı manto kayaçları yüzeye ulaşamadı ve kabuk içinde dondu. Bu süreç zamanla sal benzeri, hafif bir yapı oluşturdu ve adanın çökmesini engelledi. Alternatif bir görüş ise sıcaklık ve deniz suyunun birlikte kayaçları dönüştürerek benzer bir etki yaratmış olabileceği yönünde.
31 MİLYON YILDIR AYAKTA
Bermuda’daki volkanik faaliyetlerin yaklaşık 31 milyon yıl önce sona erdiği biliniyor. Buna rağmen okyanus tabanındaki şişkinliğin hâlâ çökmediği ve bölgede yeni bir volkanik etkinlik gözlenmediği vurgulanıyor.
GENİŞ JELOJİK BAĞLAM
Araştırmacılar, Bermuda’nın süperkıta döneminde kıtasal yapıların merkezine yakın bir konumda yer almasının da bu benzersiz jeolojik yapının oluşumunda rol oynamış olabileceğine dikkat çekiyor. Bu keşif, okyanus adalarının oluşumu ve uzun vadeli dayanıklılığına ilişkin mevcut modellerin yeniden değerlendirilmesine yol açabilir. Benzer yapıların başka bölgelerde de aranması, levha tektoniği ve manto-kabuk etkileşimine dair yeni ipuçları sağlayabilir. Bilim insanlarının ortaya koyduğu bulgular, Bermuda’nın “gizemini” doğaüstü açıklamalar yerine jeolojik süreçlerle ele alıyor. Araştırmacılar, bu sıra dışı kaya katmanının nasıl oluştuğunu netleştirmek için daha ayrıntılı çalışmalar planlıyor.
