haberebakis.com
Uyuşturucu kullanım yaşının resmi verilere göre lise, hatta ilkokul seviyesine kadar düştüğü Türkiye’de, bağımlılıkla mücadeledeki zafiyet bütçe rakamlarına yansıdı. Artan yoksulluk ve işsizlikle birlikte madde bağımlılığı yaygınlaşırken, tedavi ve rehabilitasyon altyapısının güçlendirilmesine yönelik kamu yatırımlarının yetersiz kaldığı ortaya çıktı.
UYUŞTURUCU BATAĞI DERİNLEŞİYOR
Son yıllarda uyuşturucu kaynaklı ölümlerdeki artış dikkat çekerken, Türkiye’nin baronlar ve karteller açısından giderek daha elverişli bir ülke haline geldiği değerlendirmeleri yapılıyor. Uzmanlar, mücadeledeki boşlukların hem arzı hem de kullanım oranlarını artırdığına işaret ediyor. Özellikle genç nüfusun hedef haline gelmesi, sorunun toplumsal boyutunu daha da ağırlaştırıyor.
YOKSULLUK VE İŞSİZLİK ETKİLİ
Ekonomik koşulların kötüleşmesiyle birlikte madde kullanımına yönelimin arttığı belirtiliyor. İşsizlik, gelir güvencesizliği ve sosyal destek mekanizmalarındaki yetersizlik, bağımlılık riskini büyüten başlıca faktörler arasında gösteriliyor. Bu tablo, önleyici politikaların önemini bir kez daha gündeme getiriyor.
TEDAVİ MERKEZLERİ YETERSİZ
Türkiye’de 2021 yılında 137 olan AMATEM ve ÇEMATEM sayısı, 2025 yılı sonunda yalnızca 138’e yükseltilebildi. Aradan geçen dört yıla rağmen tedavi ve rehabilitasyon merkezlerinin sayısındaki artışın neredeyse yok denecek düzeyde kalması, ihtiyacın karşılanamadığını ortaya koydu.
ÖDENEK YOK
2026 yılı kamu yatırım programı, bağımlılıkla mücadeledeki öncelik eksikliğini gözler önüne serdi. Programa göre, AMATEM ve ÇEMATEM inşaat projeleri için 2026 yılı bütçesinden yalnızca 241 milyon TL ödenek ayrıldı. Oysa altı kentte 210 yataklı AMATEM ve 65 yataklı ÇEMATEM projelerinin toplam maliyetinin 3,3 milyar TL olduğu bildirildi.
Verilere göre, 2025 yılı sonu itibarıyla bu projeler kapsamında yapılan toplam harcama yalnızca 76,6 milyon TL’de kaldı. Ayrılan kaynağın düşüklüğü, merkezlerin inşaatında kayda değer bir ilerleme sağlanamadığını ortaya koydu.
BÜTÇE VAR, HARCAMA YOK
Bağımlılıkla mücadelede yalnızca yatırım ödenekleri değil, mevcut bütçelerin kullanım oranları da dikkat çekti. 2024 yılında Emniyet Genel Müdürlüğü ve Sağlık Bakanlığı’na bağımlılıkla mücadele kapsamında ayrılan 9,3 milyar TL’lik bütçenin sadece yüzde 30’unun harcandığı belirtildi. Bu durum, kaynak sorununun yanı sıra uygulama eksikliğini de gündeme taşıdı.
‘CİDDİYETSİZLİĞİN İTİRAFI’
CHP Milletvekili Ahmet Vehbi Bakırlıoğlu, bağımlılıkla mücadeledeki tabloya ilişkin yaptığı değerlendirmede sert eleştiriler yöneltti. Bakırlıoğlu, “Bağımlılıkla mücadele kağıt üzerinde” diyerek şu ifadeleri kullandı:
“Madde kullanım yaşının ilkokula kadar düştüğü ülkemizde, bağımlılıkla mücadele için bu harcama rakamlarını kabul etmek mümkün değil. Gençler tedavi sırası beklerken, kamu kaynakları kâğıt üzerinde bekliyor ya da başka kurumlara aktarılıyor. Bu tablo, mücadeledeki ciddiyetsizliğin itirafıdır.”
YATAK SAYISI ARTMADI, TALEP KARŞILANAMIYOR
Bakırlıoğlu, yatak kapasitelerinin ihtiyacı karşılamaktan uzak olduğunu vurgulayarak, merkezlerin tamamlanamaması nedeniyle başvuruların geri çevrildiğini ifade etti. Uyuşturucuya bağlı ölümler artarken, tedaviye erişimin sınırlı kalmasının sorunu daha da büyüttüğüne dikkat çekti.
OLASI ETKİLER VE SENARYOLAR
Uzmanlara göre, tedavi ve rehabilitasyon altyapısındaki eksiklik devam ederse uyuşturucu kullanım yaşı daha da düşebilir. Bu durumun sağlık sistemi üzerindeki yükü artırmasının yanı sıra, suç oranları ve sosyal çözülme riskini de beraberinde getirmesi bekleniyor. Önleyici ve tedavi edici politikaların eş zamanlı güçlendirilmemesi halinde sorunun kronikleşeceği uyarısı yapılıyor.
MÜCADELE KAĞITTA KALDI
Bütçe verileri ve resmi rakamlar, Türkiye’de bağımlılıkla mücadelenin söylem düzeyinde kaldığını ortaya koyuyor. Milyarlarca liralık ihtiyaç ortadayken sınırlı ödenek ve düşük harcama oranları, uyuşturucu sorununa karşı etkili bir politika yürütülmediğini gösteriyor. Peki bundan sonra ne olacak? Gözler, iktidarın bağımlılıkla mücadelede somut ve kararlı adımlar atıp atmayacağına çevrilmiş durumda.
Kaynak: Birgün
