Akaryakıtta dev zam pompaya yansıdı!

haberebakis.com

Türkiye genelinde milyonlarca araç sahibini yakından ilgilendiren kritik gelişme, gece yarısı itibarıyla akaryakıt istasyonlarındaki tabelalara yansıdı. Döviz kuru ve uluslararası petrol fiyatlarındaki dalgalanmaların ardından beklenen büyük artış, Enerji Petrol Gaz İkmal İstasyonları İşveren Sendikası (EPGİS) verileriyle netlik kazandı. Özellikle nakliye ve lojistik sektörünün ana kalemi olan yakıt türünde, vergi muafiyet sınırının dolması nedeniyle artışın hiçbir basamakta absorbe edilmeden doğrudan fiyatlara eklenmesi, ulaşım maliyetlerinde yeni bir dönemin kapısını araladı. Kamuoyunun merakla beklediği “Yeni fiyatlar ne kadar oldu?” sorusu, üç büyükşehirdeki zirve rakamlarla yanıt buldu.

Bu gece yarısından itibaren motorinin litre fiyatına 6,58 TL, benzine ise 93 kuruş zam yapıldı. Motorinde Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) sıfırlandığı için, yapılan 6,58 TL’lik dev artışın tamamı doğrudan pompa fiyatlarına yansıtıldı ve motorin fiyatları İstanbul’da 77,65 TL, Ankara’da 78,77 TL, İzmir’de ise 79,05 TL seviyelerine yükseldi. Benzinde ise 93 kuruşluk artış sonrası vergiden karşılanabilecek tutar 4,60 TL seviyesine gerilerken; fiyatlar İstanbul’da 62,96 TL, Ankara’da 63,94 TL ve İzmir’de 64,23 TL’ye çıktı. Özellikle doğu illerinde lojistik maliyetlerin eklenmesiyle motorin fiyatları 81 TL sınırına dayanarak tarihi bir rekor kırdı.

ÖTV DESTEĞİ MOTORİNDE TAMAMEN BİTTİ

Motorin fiyatlarındaki artışın bu denli sarsıcı olmasının temel nedeni, eşel mobil sistemi kapsamında kullanılan ÖTV marjının tamamen tükenmesi oldu. 20 Mart Cuma günü itibarıyla motorinde ÖTV’nin sıfırlanması, artık gelen her kuruşluk zammın doğrudan vatandaşın cebinden çıkması anlamına geliyor. Uzmanlar, bu durumun gıda ve hizmet sektöründeki lojistik maliyetleri nedeniyle zincirleme zamları tetikleyebileceği uyarısında bulunuyor.

BENZİNDE KRİTİK EŞİĞE DOĞRU

Benzin fiyatlarındaki 93 kuruşluk artış, motorine göre daha sınırlı kalsa da tehlike çanları çalmaya devam ediyor. Benzinde vergiden karşılanabilecek tutarın 4,60 TL seviyesine gerilemiş olması, ilerleyen günlerde yaşanabilecek olası bir büyük zam dalgasında benzer bir “doğrudan yansıma” riskini barındırıyor. İstanbul, Ankara ve İzmir gibi metropollerde 60 TL barajının aşılması, şehir içi ulaşım maliyetlerini şimdiden artırmış durumda.

DOĞU İLLERİNDE TABELA 81 LİRAYI GÖRDÜ

Lojistik farklar nedeniyle Türkiye’nin doğu illerinde fiyatlar çok daha yüksek seyrediyor. Gece yarısı yapılan güncelleme sonrası doğu illerinde motorin litre fiyatı 81 liraya yaklaşırken, benzin ise 66 lira bandına ulaştı. Bölgedeki çiftçiler ve nakliyeciler, üretim maliyetlerinin karşılanamaz noktaya geldiğini belirterek acil önlem çağrısında bulunuyor.

İSİMLER VE KURALLAR: EŞEL MOBİL ÇÖKTÜ MÜ?

Ekonomi yönetiminin akaryakıttaki artışı frenlemek için kullandığı eşel mobil sistemi, özellikle motorin grubunda vergilerin sıfıra inmesiyle işlevini yitirdi. Sektör temsilcileri, petrol fiyatlarındaki yukarı yönlü seyrin devam etmesi durumunda pompa fiyatlarında çift haneli günlük artışların bile yaşanabileceğine dikkat çekiyor.

Akaryakıt fiyatları, Türkiye’de hem döviz kuruna hem de Akdeniz piyasasındaki işlenmiş ürün fiyatlarına bağlı olarak belirleniyor. Son dönemde küresel enerji krizinin derinleşmesi ve Türk Lirası’ndaki değer kayıpları, akaryakıt üzerindeki vergi yükünün “eşel mobil” sistemiyle devlet tarafından üstlenilmesine yol açmıştı. Ancak motorinde ÖTV’nin tamamen sıfırlanması, devletin bu alandaki sübvansiyon alanının kapandığını gösteriyor. Bu durum, enflasyonla mücadele sürecinde ulaşım ve enerji kalemlerinin en büyük risk faktörü haline gelmesine neden oluyor.

Motorin fiyatı neden bu kadar çok arttı? Küresel fiyat artışının yanı sıra, motorinde ÖTV desteği tamamen bittiği için zammın tamamı doğrudan pompaya yansıtıldı.
İstanbul, Ankara ve İzmir’de yeni fiyatlar nedir? Motorin İstanbul’da 77,65 TL, Ankara’da 78,77 TL, İzmir’de 79,05 TL oldu. Benzin ise İstanbul’da 62,96 TL’den satılıyor.
Benzinde hala devlet desteği var mı? Evet, benzinde hala vergiden karşılanabilecek 4,60 TL’lik bir marj bulunuyor ancak bu tutar her zamla birlikte azalıyor.