Haberebakis.com
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan çatışmalar yedinci gününde Ortadoğu’da yeni bir aşamaya girdi. ABD Başkanı Donald Trump’ın sert açıklamaları ve İran’ın “uzun süreli savaşa hazırız” mesajı, bölgedeki gerilimi daha da yükseltirken Tahran’da sabah saatlerinde art arda patlamalar yaşandığı bildirildi.
TAHRAN’DA PATLAMALAR VE SAVAŞIN YEDİNCİ GÜNÜ
Ortadoğu’da gerilim hızla tırmanırken İran’ın başkenti Tahran’da sabah saatlerinde art arda patlamalar meydana geldiği bildirildi. Kentin doğu ve batı bölgelerinde uçak seslerinin duyulduğu, ardından şiddetli patlamaların yaşandığı ifade edildi.
ABD Başkanı Donald Trump ise İran Devrim Muhafızları, ordu ve polis güçlerine yönelik sert bir mesaj yayımlayarak “Silahları bırakın, yoksa öldürüleceksiniz” ifadelerini kullandı.
İran Devrim Muhafızları ise buna karşılık yayımladığı açıklamada uzun süreli bir savaşa hazır olduklarını belirtti. Açıklamada yeni silah sistemlerinin devreye alınacağı ve saldırılara karşılık verileceği vurgulandı.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) da İran’a ait olduğu belirtilen bir insansız hava aracı taşıyıcı gemisinin vurulduğunu açıkladı.
İran Sağlık Bakanlığı ise saldırılarda yaşamını yitirenlerin sayısının 1045’e yükseldiğini duyurdu.
AVRUPA ÜLKELERİ SAVAŞA DAHİL OLUYOR
İran ile ABD ve İsrail arasında başlayan çatışmaların bölgesel bir savaşa dönüşme riski artarken Avrupa ülkeleri de askeri ve diplomatik hamleler yapmaya başladı.
Dört Avrupa ülkesinin savaş gemilerini bölgeye gönderdiği bildirilirken Fransa’nın ABD’ye askeri üslerini açtığı, İtalya’nın ise bölgeye hava savunma sistemleri gönderdiği açıklandı.
Bu gelişmeler, Ortadoğu’daki krizin yalnızca bölgesel bir çatışma olmaktan çıkıp uluslararası bir güvenlik krizine dönüşebileceği yönündeki değerlendirmeleri güçlendirdi.
NAHÇIVAN’DA İHA GERİLİMİ
Azerbaycan, Nahçıvan bölgesine düşen insansız hava araçları nedeniyle İran’a yönelik misilleme hazırlığında olduğunu açıkladı.
İran’dan gönderildiği öne sürülen bir insansız hava aracının Nahçıvan Havalimanı’nı hedef aldığı iddia edildi. Olayın ardından havalimanı uçuşlara kapatıldı.
Saldırıda iki kişinin yaralandığı bildirildi.
Bakü–Nahçıvan seferini yapan bir yolcu uçağı ise güvenlik gerekçesiyle Türkiye’deki Iğdır Havalimanı’na yönlendirildi. Uçakta bulunan 71 yolcu daha sonra karayoluyla Nahçıvan’a gönderildi.
Bu gelişme, Güney Kafkasya’da da gerilimin yayılabileceği yönündeki endişeleri artırdı.
İTALYA TAHRAN BÜYÜKELÇİLİĞİNİ KAPATTI
İtalya Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, güvenlik gerekçesiyle İran’ın başkenti Tahran’daki İtalya Büyükelçiliği’nin kapatıldığını açıkladı.
Tajani, büyükelçi ve diplomatik heyetin Azerbaycan’a geçtiğini belirtti.
İtalya yönetimi, İran ile diplomatik ilişkilerin kesilmediğini ancak büyükelçilik faaliyetlerinin geçici olarak Azerbaycan’ın başkenti Bakü’den sürdürüleceğini bildirdi.
Bu karar, İran’daki güvenlik riskinin diplomatik misyonlar açısından da ciddi bir boyuta ulaştığını gösteriyor.
TÜRKİYE’Yİ HEDEF ALAN TARTIŞMALI YAZI
ABD merkezli The Wall Street Journal gazetesinde yayımlanan bir makale de dikkat çekti.
İsrail yanlısı gazeteci Bradley Martin tarafından kaleme alınan yazıda ABD ve İsrail’in İran’dan sonra Türkiye’yi “kontrol altında tutması” gerektiği savunuldu.
Martin, Türkiye’nin İran’ın yerini almasını engellemenin ve NATO üyeliğinin gözden geçirilmesinin ABD dış politikası açısından kritik olduğunu öne sürdü.
Söz konusu yazı Türkiye’de ve uluslararası çevrelerde tartışma yarattı.
F-35 PROGRAMINDA MALİYET TARTIŞMASI
Pentagon ise F-35 savaş uçaklarının operasyonel hazırlık oranlarını artırmak için yeni bir bütçe planı açıkladı.
ABD Savunma Bakanlığı, 2031 yılına kadar yaklaşık 12 milyar dolarlık ek kaynağa ihtiyaç duyulduğunu duyurdu.
Bu bütçenin büyük bölümünün yedek parça tedariki için kullanılacağı belirtiliyor.
Toplam maliyeti yaklaşık 1,2 trilyon dolara ulaşan F-35 programı, son açıklamalarla birlikte yeniden tartışma konusu oldu.
PETROL FİYATLARI YÜKSELDİ, AKARYAKITA ZAM GELDİ
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrasında enerji piyasalarında da hareketlilik yaşanıyor.
Hürmüz Boğazı’nın kapanabileceği yönündeki riskler petrol fiyatlarını yükseltirken Türkiye’de akaryakıt fiyatlarına zam geldi.
Eşel mobil sisteminin devreye alınmasına rağmen benzinin litre fiyatı 92 kuruş, motorinin litre fiyatı ise 3 lira 11 kuruş arttı.
Zam sonrası İstanbul’da benzinin litre fiyatı 59,32 liraya, motorinin litre fiyatı ise 63,51 liraya yükseldi.
Uzmanlara göre enerji piyasalarındaki belirsizlik savaşın seyrine bağlı olarak devam edebilir.
NATO’DAN BALİSTİK FÜZE SAVUNMASI KARARI
NATO Avrupa Müttefik Kuvvetler Yüksek Karargâhı (SHAPE), İran’dan kaynaklanan tehditler nedeniyle balistik füze savunma seviyesinin yüksek tutulacağını açıkladı.
Yetkililer, bölgedeki gelişmelerin yakından takip edildiğini ve NATO müttefiklerinin savunma hazırlıklarının artırıldığını bildirdi.
Bu açıklama, Ortadoğu’daki krizin NATO güvenlik gündeminde de önemli bir yer tuttuğunu gösteriyor.
ORTA DOĞU’DA KRİZ DERİNLEŞİYOR
ABD, İsrail ve İran arasındaki çatışmalar yalnızca bölge ülkelerini değil Avrupa, Kafkasya ve enerji piyasalarını da etkileyen geniş çaplı bir krize dönüşme riski taşıyor.
Diplomatik temaslar sürse de askeri hareketlilik ve karşılıklı açıklamalar, krizin kısa vadede sona ermeyeceğine işaret ediyor.
Uluslararası toplumun önümüzdeki günlerde çatışmanın daha fazla yayılmasını önlemek için yeni diplomatik girişimlerde bulunması bekleniyor.
