Nöbetçi Eczaneler
Haberebakis.com
Türkiye’de özelleştirme politikaları 2025 yılında yeniden hız kazandı. Altı yıl aradan sonra ilk kez 1 milyar dolar barajı aşılırken, özelleştirme satışları toplamda 1 milyar 919 milyon dolara ulaştı. İşletme ve tesis satışları ile gayrimenkul devirleri, kamunun elindeki varlıkların ekonomik kriz ortamında hızla elden çıkarıldığını ortaya koydu. Veriler, iktidarın özelleştirmeyi kısa vadeli gelir yaratma aracı olarak kullandığı eleştirilerini yeniden gündeme taşıdı.
ÖZELLEŞTİRME RAKAMLARI NE SÖYLÜYOR?
2025 yılı, son 10 yıl içinde en yüksek özelleştirme satışlarının yapıldığı yıl olarak kayda geçti. Toplam 1 milyar 919 milyon dolarlık satışın 1 milyar 52 milyon dolarlık kısmı işletme ve tesis satışlarından, 856 milyon dolarlık bölümü ise gayrimenkul satışlarından elde edildi. Bu tablo, üretimden çok taşınmaz ve işletme devirlerinin öne çıktığını gösterdi.
İŞLETME VE TESİS SATIŞLARI ÖNE ÇIKTI
Geçen yılın en yüksek gelir kalemi işletme ve tesis satışları oldu. Bu kapsamda Fenerbahçe Kalamış Yat Limanı’nın işletme hakkı 504 milyon dolara satıldı. Çamlıgöze-Koyulhisar Hidroelektrik Santralı’nın işletme hakkı 54 milyon dolarlık bedelle devredildi. Çayırhan Terminali ise 494 milyon dolara özelleştirildi. Bu satışlar, stratejik nitelikteki tesislerin özel sektöre devrinin hızlandığını ortaya koydu.
KAMU ARAZİLERİ DE SATIŞTA
CHP TBMM Grubu’nun hazırladığı Ekonomi Notu’na göre, 2025 yılında 62 kamu taşınmazı satıldı. Gayrimenkul satışlarından elde edilen gelir 856 milyon dolara ulaştı. Ankara ve Antalya başta olmak üzere büyükşehirlerdeki yüksek değerli araziler dikkat çekti.
ANKARA VE ANTALYA DETAYI
Satılan taşınmazlar arasında Karayolları Genel Müdürlüğü’ne ait Ankara Yenimahalle’deki iki taşınmazın 211,8 milyon dolara el değiştirmesi öne çıktı. Hazine’ye ait Ankara Çankaya’daki beş taşınmaz 161,6 milyon dolara satıldı. Aynı ilçede bulunan bir başka Hazine taşınmazı ise 52,2 milyon dolara devredildi. Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’na ait Ankara Çankaya’daki iki taşınmaz 74,3 milyon dolara satılırken, Antalya Manavgat’ta Hazine’ye ait iki taşınmazdan 68 milyon dolar gelir elde edildi.
KAMU VARLIKLARI NEDEN SATILIYOR?
Ekonomi Notu’nda, özelleştirme uygulamalarının ekonomik krizler derinleştikçe “günü kurtarma” aracına dönüştüğü vurgulandı. Büyük kamu işletmelerinin büyük ölçüde elden çıkarılmasının ardından, bu kez arsa ve arazilerin satışa konu edilmesi, kamunun uzun vadeli varlık birikimini kaybettiği eleştirilerine yol açtı.
65 MİLYAR DOLARLIK SATIŞ AKP DÖNEMİNDE
Türkiye’de özelleştirme uygulamaları 1986 yılında başladı. O tarihten bu yana toplam 73,5 milyar dolarlık özelleştirme gerçekleştirildi. Bu tutarın 46,1 milyar doları hisse satışlarından, 18,8 milyar doları işletme ve tesis satışlarından, 5,7 milyar doları taşınmaz satışlarından oluştu. Ayrıca otel ve sosyal tesis satışları 688 milyon dolar, varlık satışları 745 milyon dolar, kamu kurumlarına devirler ise 1,4 milyar dolar olarak kaydedildi.
AKP döneminde yapılan özelleştirmelerin toplamı ise 65,5 milyar dolara ulaştı. Bu rakam, toplam özelleştirme gelirlerinin büyük bölümünün son 20 yılı aşkın dönemde gerçekleştiğini gösteriyor.
GELİRLER NEREYE GİTTİ?
CHP TBMM Grubu Ekonomi Notu’nda, özelleştirmeden elde edilen gelirlerle yeni kamu varlıkları edinilmediğine dikkat çekildi. Raporda, 65,5 milyar dolarlık gelirin neredeyse tamamının cari harcamalar için kullanıldığı vurgulandı. Bu durum, özelleştirme gelirlerinin uzun vadeli yatırımlara değil, kısa vadeli bütçe ihtiyaçlarına yönlendirildiği eleştirisini güçlendirdi.
2026 İÇİN DEV HEDEF
Orta Vadeli Program’da yer alan hedefler, özelleştirme sürecinin önümüzdeki dönemde daha da hızlanacağına işaret ediyor. OVP’ye göre 2026 yılında özelleştirme gelirlerinin 185 milyar liraya ulaşması bekleniyor. Bu rakam, 2025 yılına kıyasla yaklaşık dokuz katlık bir artış anlamına geliyor. Uzmanlar, bu hedefin gerçekleşmesi halinde tarihin en büyük özelleştirme hamlelerinden birinin gündeme geleceğini belirtiyor.
SATIŞLAR ARTIYOR, TARTIŞMA BÜYÜYOR
2025 yılında rekor seviyeye ulaşan özelleştirme satışları, kamu varlıklarının geleceği tartışmasını yeniden alevlendirdi. Ekonomik kriz koşullarında hızlanan satışların, uzun vadede kamu maliyesi ve toplumsal refah üzerindeki etkilerinin nasıl olacağı merak konusu. Peki bundan sonra ne olacak? 2026 hedefleri, özelleştirmenin Türkiye ekonomisinin temel gündemlerinden biri olmaya devam edeceğini gösteriyor.
Kaynak: Birgün